Monoksidi i Karbonit është një gaz i formuar gjatë djegies jo të plotë të karburantit. CO është pa ngjyrë, pa erë dhe pa shije dhe është vdekjeprurës në përqendrime të larta. Nivelet arrijnë kulmin gjatë muajve të ftohtë, kryesisht për shkak të temperaturave të ftohta që ndikojnë në efikasitetin e djegies së motorëve apo burimeve tjera.

Burimet: CO lëshohet sa herë që digjen karburant ose materiale të tjera me bazë karboni. Burimet e ekspozimit të jashtëm përfshijnë shkarkimin e automobilave, proceset industriale (përpunimi i metaleve dhe prodhimi kimik) dhe djegia e karburantit jo të automjeteve. Burimet natyrore përfshijnë vullkanet, zjarret në pyje dhe reaksionet fotokimike në atmosferë. Burimet e ekspozimit të ambienteve të brendshme përfshijnë dhomat e drurit dhe vatrat e zjarrit, rrezet e gazit me ndezje të vazhdueshme të flakës pilot, ngrohëset e gazit ose vajgurit të pahapur dhe tymi i cigareve.

Efektet: CO hyn në qarkullimin e gjakut përmes mushkërive, ku zhvendos oksigjenin e dërguar në organe dhe inde. Nivelet e ngritura mund të shkaktojnë dëmtim të shikimit, të ndërhyjnë në mprehtësinë mendore duke reduktuar aftësinë për të mësuar dhe shkathtësinë manuale dhe mund të ulin përformancën e punës në përfundimin e detyrave komplekse.

Në raste ekstreme, mund të ndodhë humbja e vetëdijes dhe vdekja. CO gjithashtu ndryshon fotokiminë atmosferike duke kontribuar në formimin e O3 në nivelin e tokës, i cili mund të shkaktojë probleme serioze të frymëmarrjes.

Personat e rrezikuar: Ata që vuajnë nga sëmundjet kardiovaskulare (të zemrës dhe të frymëmarrjes), fetuset, foshnjat dhe të moshuarit janë më të rrezikuar nga ekspozimi ndaj niveleve të larta të CO. Njerëzit me anginë dhe sëmundje vaskulare periferike janë veçanërisht të rrezikuar, pasi sistemet e qarkullimit të gjakut tashmë janë të komprometuara dhe më pak efikase në bartjen e oksigjenit. Megjithatë, nivelet e ngritura të CO mund të prekin edhe njerëzit e shëndetshëm./Motilokal.com