Jeta në Tokë varet shumë nga fotosinteza. Ky proces është përgjegjës për prodhimin e oksigjenit dhe ruajtjen e nivelit të tij në atmosferë. Fotosinteza gjithashtu furnizon pjesën më të madhe të energjisë së nevojshme për jetën në planetin tonë.

5-Minute Crafts dëshiron t'ju tregojë për fotosintezën, llojet e saj dhe mënyrën se si ndodh ky proces.

Çfarë është fotosinteza?

Fotosinteza është procesi i përdorur nga bimët dhe organizmat e tjerë për të kthyer energjinë e dritës nga rrezet e diellit në energji kimike. Ato ruajnë një pjesë të energjisë së marrë në formën e sheqerit, i cili sintetizohet nga dioksidi i karbonit dhe uji. Më vonë, këta organizma e përdorin këtë sheqer për ushqimin e tyre. Nënprodukti i këtij reaksioni është oksigjeni.

Shumica e bimëve, algave dhe cianobaktereve janë të afta për fotosintezë. Këta organizma quhen fotoautotrofe. Kjo do të thotë se ata mund të sintetizojnë energji direkt nga dioksidi i karbonit dhe uji duke përdorur energjinë e dritës.

Megjithatë, jo të gjithë organizmat kanë nevojë për dioksid karboni për fotosintezën. Disa prej tyre marrin komponime organike nga mjedisi në vend. Ato quhen fotoheterotrofe dhe, në pjesën më të madhe, përfaqësohen nga lloje të ndryshme bakteresh.

Cilat janë llojet e ndryshme të fotosintezës?

Ekzistojnë dy lloje të  fotosintezës: oksigjenike dhe anoksigjenike. Megjithëse këto dy procese janë mjaft të ngjashme, fotosinteza oksigjenike është më e zakonshme dhe ndodh te bimët, algat dhe cianobakteret.

Fotosinteza oksigjenike: Gjatë këtij procesi, energjia e dritës transferon elektronet nga uji i marrë nga rrënjët e bimëve në dioksid karboni për të prodhuar karbohidrate. Në këtë transferim, dioksidi i karbonit merr elektrone dhe reduktohet, ndërsa uji humbet elektronet dhe oksidohet. Së bashku me karbohidratet, prodhohet oksigjen. Fotosinteza oksigjenike funksionon si një  kundërpeshë ndaj frymëmarrjes dhe merr dioksid karboni, i cili prodhohet nga të gjithë organizmat që marrin frymë në Tokë dhe rifut oksigjenin në atmosferë.

Fotosinteza anoksigjenike: Ky proces përdor substanca që nuk janë në ujë dhe që nuk prodhojnë oksigjen si dhurues të elektroneve. Për shembull, mund të jetë sulfid hidrogjeni. Ky lloj fotosinteze është tipik për bakteret.

Si ndodh fotosinteza?

Gjatë fotosintezës, bimët marrin ujë dhe dioksid karboni nga ajri e toka. Brenda qelizave bimore, uji oksidohet, që do të thotë se humbet elektronet, ndërsa dioksidi i karbonit reduktohet, që do të thotë se merr elektrone. Kjo e kthen ujin në oksigjen dhe dioksidin e karbonit në glukozë. Më pas, bimët lëshojnë oksigjen përsëri në ajër dhe ruajnë energjinë brenda molekulave të glukozës.

Fotosinteza zhvillohet brenda qelizave bimore, të cilat përmbajnë organele të vogla të quajtura kloroplaste. Ato grumbullojnë energjinë e dritës së diellit. Brenda membranave të kloroplasteve ndodhet një pigment që thith dritën, klorofili. Është përgjegjës për t'i dhënë bimëve ngjyrën e tyre të gjelbër. Gjatë fotosintezës, klorofili thith valët e dritës së kaltër dhe të kuqe që reflekton valët e dritës së gjelbër, duke i bërë bimët të duken të gjelbëra./Motilokal.com