Cili është efekti i Hënës dhe pse peshkaqenët janë më të rrezikshëm për shkak të saj?

Cili është efekti i Hënës dhe pse peshkaqenët janë më të rrezikshëm për shkak të saj?

Kur Hëna e plotë shfaqet në qiell, disa gjëra të çuditshme ndodhin në Tokë. Për shembull, guacat e detit fillojnë të mbyllen, koralet pjellin, zooplanktonet zhyten në thellësi më të mëdha, zogjtë e detit ngjiten në brigjet dhe luanët sulmojnë më pak.

Disa nga këto sjellje lidhen me dritën e Hënës, disa me shfaqjen e baticave, por për disa nuk kemi ende shpjegim. Për shembull, sipas një studimi të ri që analizoi të dhënat mbi sulmet e peshkaqenëve gjatë një periudhe 50-vjeçare, këto kafshë kanë më shumë gjasa të sulmojnë njerëzit gjatë Hënës së plotë. Dhe tani për tani, ne ende nuk e dimë pse.

"Nuk është çështja e më shumë dritë që i bën peshkaqenë të shohin gjahun e tyre më mirë gjatë natës. Domethënë, shumica e sulmeve të peshkaqenëve ndodhin gjatë ditës", tha ambientalisti Steve Midway nga Universiteti Shtetëror i Luizianës.

Por atëherë për çfarë bëhet fjalë dhe a mund të shpjegojë kjo sjellje efektin hënor?

Efekti hënor

Efekti hënor është në fakt një korrelacion i paprovuar midis fazave të Hënës dhe aktiviteteve të bimëve dhe kafshëve në Tokë. Ndërsa kjo mund të tingëllojë si një shpjegim pseudo-shkencor, ka disa prova që sugjerojnë se pjesët e padukshëm të Hënës ende ndikojnë në sjelljen e florës dhe faunës në sipërfaqen e planetit tonë.

Një meta-analizë e fundit e studimeve tregon se baticat gravitacionale mund të ndikojnë në mënyrën se si kafshët dhe bimët flenë, lëvizin dhe rriten; edhe pse ende nuk dihet se si funksionon ky mekanizëm, shkruan Science Alert.

Hëna duket se ka një ndikim të veçantë në jetën detare dhe peshkaqenët nuk bëjnë përjashtim. Është vërtetuar se në të kaluarën lëvizjet e tyre dhe modelet e të ushqyerit ishin të lidhura me ritmin hënor. Por peshkaqenët nuk janë të vetmet kafshë të mëdha të prekura nga ndryshimet hënore. Ata më së shpeshti sulmojnë sërfistët dhe kushtet më të mira të surfimit zakonisht ndodhin gjatë një Hënë të plotë.

Ekziston mundësia që është aktiviteti ynë gjatë kësaj faze hënore që shkakton një numër më të madh të sulmeve të peshkaqenëve. Nëse po, do të ishte mirë të dinim se si inkurajojmë sjelljen agresive tek ata.

Nuk ka prova të forta

“Ndërsa kjo nuk është provë e fortë se peshkaqenët sulmojnë më shumë gjatë Hënës së plotë, rezultatet e kësaj analize tregojnë një lidhje midis sulmeve të peshkaqenëve dhe fazave hënore dhe si e tillë kërkojnë kërkime të mëtejshme”, shkruajnë autorët e studimit.

Është gjithashtu e rëndësishme të theksohet se kafshimet e peshkaqenëve janë relativisht të rralla. Për shkak të mungesës së ushqimit apo rrezikimit të habitateve, këto kafshë po i afrohen gjithnjë e më shumë zonave të banuara. Ne nuk jemi pre e tyre natyrale dhe sulmet zakonisht ndodhin kur na shkëmbejnë me vaktin e tyre.

Nevojiten më shumë kërkime për të kuptuar se çfarë saktësisht po ndodh këtu. Ndërkohë, ekspertët besojnë se shmangia e larjes në grup dhe në agim apo muzg zvogëlon rrezikun e sulmeve të mundshme të peshkaqenëve./Motilokal.com