Shkrirja e ngricës së përhershme të Arktikut, e ngarkuar me miliarda tonënon infrastrukturën e rajonit, por edhe jetën në të gjithë planetin, sipas një rishikimi gjithëpërfshirës shkencor.

Pothuajse 70 për qind e rrugëve, tubacioneve, qyteteve dhe industrisë, kryesisht në Rusi, janë shumë të cenueshme ndaj dëmtimeve akute nga mesi i shekullit.

Një studim tjetër paralajmëron se metani dhe CO2 që ikin nga toka e ngrirë prej kohësh mund të përshpejtojnë ngrohjen dhe të mposhtin përpjekjet globale për të kufizuar rritjen e temperaturës së Tokës në nivele të jetueshme.

Ekspozimi i lëndës organike shumë të djegshme që nuk mbyllet më nga akulli po nxit gjithashtu zjarre të paprecedentë, duke e bërë ngrirjen e përhershme një kërcënim të trefishtë, thuhet në studime.

Temperaturat në rajonin e Arktikut janë rritur dy deri në tre herë më shpejt gjatë gjysmëshekullit të fundit sesa për botën në tërësi, 2 deri në 3 gradë Celsius mbi nivelet para-industriale.

Rajoni ka parë gjithashtu një seri anomalish të çuditshme të motit, me temperatura në dimër që rriten deri në 40 gradë Celsius mbi mesataret e mëparshme.

Vetë permafrost është ngrohur mesatarisht rreth 0.4 gradë Celsius nga 2007 deri në 2016, "duke ngritur shqetësime në lidhje me shkallën e shpejtë të shkrirjes dhe lirimin e mundshëm të karbonit të vjetër", theksojnë studiuesit e udhëhequr nga Kimberley Miner, një shkencëtare në Laboratorin Jet Propulsion të Institutit të Teknologjisë në Kaliforni.

Zjarret zombie

Studimi i tyre parashikon një humbje prej rreth katër milionë kilometrash katrorë të permafrostit deri në vitin 2100, edhe në një skenar në të cilin emetimet e gazrave serrë reduktohen ndjeshëm në dekadat e ardhshme.

Rritja e temperaturave nuk është nxitësi i vetëm i shkrirjes së përshpejtuar.

Zjarret e Arktikut zgjerojnë me shpejtësi shtresën e ngrirjes së përhershme që i nënshtrohet shkrirjes, theksojnë studiuesit.

Ndërsa klima ngrohet, këto flakë të largëta, të pakontrolluara parashikohet të rriten 130 d në 350% deri në mes të shekullit, duke çliruar gjithnjë e më shumë karbon të ngrirë.

Në të vërtetë, shkrirja e bën karbonin organik të varrosur më të ndezshëm, duke shkaktuar "zjarre zombie" që digjen gjatë dimrave të ftohtë përpara se të ndizen përsëri në pranverë dhe verë.

"Këto zjarre nëntokësore mund të çlirojnë karbon të trashëguar nga mjediset që më parë mendohej se ishin rezistente ndaj zjarrit", paralajmërojnë studiuesit./Motilokal.com