Planeti ynë është një sistem kompleks dhe ajo që ndodh në rrjedhën e sipërme mund të ndikojë në një mënyrë vendimtare, dhe ndonjëherë të paparashikueshme, në atë që ndodh në rrjedhën e poshtme. Është një metaforë, por nuk është aq larg realitetit.
Molusqet
Një studim i botuar në Science of the Total Environment, me titullin evokues “Heshtja e molusqeve”, tregon se disa pesticide të përdorura në fushat dhe në menaxhimin e pyjeve, të cilat në mënyrë të pashmangshme grumbullohen në tokë dhe përfundojnë duke u transportuar në det, mund të shkaktojnë dëme të pariparueshme për speciet ujore – duke përfshirë, pikërisht, molusqet.
Studimi u krye nga Universiteti Shtetëror i Portlandit në bashkëpunim me një agjenci federale amerikane, US Geological Survey. Ishte një eksperiment i kryer në laborator dhe jo në natyrë dhe që pa si “viktima” një popullatë molusqesh të llojit Mya arenaria, të përhapura në ujërat amerikane si në Paqësor ashtu edhe në Atlantik.
Kafshët u zhytën në ujërat që përmbajnë katër lloje pesticidesh dhe herbicidesh të përdorura rregullisht në menaxhimin e pyjeve, dhe në përqendrime identike me ato të llogaritura në terren. Ata u lanë atje për 90 ditë, në fund të të cilave ekipi mati një sërë parametrash për të ndihmuar në përcaktimin e shëndetit të tyre të përgjithshëm: shkallën e rritjes së guaskës, shkallën e vdekjes së popullsisë, madje edhe oreksin.
Rezultatet nuk janë qetësuese. Së pari, shkalla e vdekshmërisë së molusqeve të helmuara në laborator është rritur në qiell. Më pas, ekspozimi ndaj pesticideve përkeqësoi gjendjen shëndetësore të kafshëve dhe, duke u grumbulluar në inde, bllokoi pjesërisht rritjen e tyre dhe përkeqësoi oreksin e tyre.
Rruga dhe efektet
Si arrijnë këto substanca te molusqet, nëse përdoren në pyje? Përgjigja është gjithmonë në ujë: pasi grumbullohen në tokë, pesticidet tërhiqen zvarrë drejt rrugëve ujore nga shirat dhe pasi hyjnë në qarkullim, herët a vonë pashmangshmërisht arrijnë në det. Me efekte shkatërruese në faunën vendase...dhe tek ne që ushqehemi me atë faunë./Motilokal.com
