Zogjtë janë ambasadorët globalë të natyrës! Sot është Dita Botërore e Zogjve Shtegtarë, ndaj dhe tema e këtij viti është "Këndoni, fluturoni, fluturoni - Si zog", vjen si një ftesë për njerëzit që të lidhen më shumë me natyrën, duke dëgjuar e shikuar zogjtë, kudo ku ata janë: në qytete, fshatra, parqe, oborre, pyje, male, ligatina dhe përgjatë brigjeve.

Lidhja që ata krijojnë mes habitateve na kujton lidhjen tonë me planetin, mjedisin, jetën e egër dhe njëri-tjetrin, ndërsa përmes lëvizjeve të tyre sezonale, zogjtë shtegtarë na kujtojnë rregullisht edhe ciklet e natyrës.

“Zogjtë shtegtarë dëshmojnë dhe ndikohen nga kriza e trefishtë planetare e ndryshimit të klimës, humbjes së biodiversitetit dhe ndotjes. Përparimi në ndryshimet klimatike dhe dhënia fund e humbjes së biodiversitetit është kritik për mbijetesën e zogjve shtegtarë. Udhëtimi i një zogu shtegtar nuk njeh kufij dhe për këtë arsye, as përgjigja jonë ndaj krizës planetare. Unë i bëj thirrje të gjithëve që të rrisim veprimin për të mbrojtur të ardhmen e të gjitha specieve në këtë planet", thotë Inger Andersen, drejtore Ekzekutiv i Programit të OKB-së për Mjedisin.

Dita Botërore e Zogjve Shtegtarë festohet çdo vit në dy ditë (e shtuna e dytë në maj dhe tetor) në njohje të natyrës ciklike të migrimit të shpendëve dhe kohëve të ndryshme të migrimit përgjatë fluturimeve të botës. Dita e tetorit, e cila përgjithësisht bie në periudhën e migrimit pas mbarështimit, vjen në mes të një vale lajmesh kryesore, nga Lista e Kuqe e fundit e IUCN që paralajmëron se 14 për qind e specieve të shpendëve në mbarë botën janë të kërcënuar me zhdukje.  

“Dita Botërore e Zogjve Shtegtarë është një mundësi për njerëzit kudo që të mësojnë për zogjtë shtegtarë dhe për sfidat e shumta me të cilat përballen. Këtë vit fokusi është në këngët dhe fluturimet e tyre unike, dhe ne i ftojmë njerëzit të lidhen përsëri me natyrën duke dëgjuar dhe shikuar në mënyrë aktive zogjtë - kudo që ata janë", tha Amy Fraenkel, Sekretare Ekzekutive e Konventës për Ruajtjen e Specieve Shtegtare (CMS).   

Zogjtë shtegtarë në të gjithë botën kërcënohen nga humbja e habitatit dhe gjuetia e paligjshme, si dhe nga helmimi, ndotja dhe përplasja me objekte të bëra nga njeriu, siç janë ndërtesat e mbuluara me xham dhe linjat e energjisë.

Ndryshimi i klimës po shton presion shtesë mbi zogjtë shtegtarë duke ndikuar negativisht në habitatet që u duhen për mbarështim, pushim gjatë rrugës. Klima në ndryshim po ndikon gjithashtu në ciklet vjetore të shpendëve, duke ndikuar në kohën e shtegtimit dhe riprodhimit dhe duke shkaktuar mospërputhje në disponueshmërinë e ushqimit.

Një kërcënim tjetër në rritje për zogjtë shtegtarë është ndotja e dritës, e cila çorienton zogjtë që fluturojnë natën, duke i bërë ata të përplasen me ndërtesat - shkaku i mundshëm pas ngjarjes së vdekshmërisë masive që përfshin qindra zogj shtegtarë në New York City muajin e kaluar.

Përafërsisht 2000 nga 11,000 speciet e shpendëve në botë shtegtojnë, disa që mbulojnë distanca të mëdha, si Arktiku ose Godwit Bar-tailed, i cili fluturon distanca deri në 11,680 kilometra pa ndalesë midis Alaskës dhe Zelandës së Re.

Në udhëtimet e tyre nëpër planet, zogjtë shtegtarë përdorin korridore të gjera shtegtimi ose rrugë të njohura të fluturimeve. Zogjtë fluturues të tillë si lejlekët ose shqiponjat po mblidhen aktualisht me mijëra në disa nga ngushticat kryesore të fluturimit si Ngushtica e Gjibraltarit, lugina Hula ose përgjatë maleve Appalachians që rrëshqasin dhe fluturojnë për të kursyer energji gjatë udhëtimeve të tyre të gjata. Këto fluturime përfshijnë vende të shumta dhe përfshijnë rrugët kryesore që zogjtë ndjekin, përgjithësisht në drejtim veri-jug dhe jug-veri dy herë në vit./Motilokal.com