Një raport i ri për klimën, i formuluar nga ana e  Organizata e Kombeve të Bashkuara (OKB) dhe i publikuar sot, i përshkroi ndryshimet e fundit në klimën e Tokës si të pashembullta.

Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së Antonio Guterres tha se raporti i Panelit Ndërqeveritar për Ndryshimet Klimatike (IPCC), i cili përshkroi disa pasoja të ngrohjes së Tokës si tani të pakthyeshme, ishte një "kod i kuq për njerëzimin".

Dokumenti vjen tre muaj para se udhëheqësit botërorë të mblidhen në Glasgow, Skoci për të krijuar një plan të ri për të kufizuar rritjen e temperaturës globale, ndërsa zjarret rekord, përmbytjet dhe thatësira bëhen titujt e përditshëm në të gjithë botën.

“Shkalla e ndryshimeve të fundit në të gjithë sistemin klimatik në tërësi dhe gjendja aktuale e shumë aspekteve të sistemit klimatik janë të pashembullt gjatë shumë shekujve deri në mijëra vjet”, thuhet në raportin e Panelit Ndërqeveritar për Ndryshimet Klimatike (IPCC).

Autorët shkruajnë se, duke pasur parasysh dëshmitë e disponueshme, ata besojnë se përqendrimet e dyoksidit të karbonit ishin më të larta në vitin 2019 sesa në çdo vit tjetër për të paktën dy milionë vitet e fundit, ndërsa temperatura globale e sipërfaqes së Tokës “është rritur më shpejt që nga viti 1970 sesa në çdo një periudhë tjetër 50-vjeçare gjatë të paktën 2000 viteve të fundit”.

Raporti u përpilua nga 234 ekspertë nga 66 vende dhe është më i gjithanshmi që është publikuar nga paneli i OKB-së që nga viti 2013.

IPCC citon tendenca të tjera historike të klimës së drejtuar nga njeriu, duke përfshirë edhe faktin që mesatarja vjetore e akullit të detit Arktik midis 2011 dhe 2020 ishte më e ulëta që nga viti 1850 dhe niveli global i detit “është rritur më shpejt që nga viti 1900 sesa gjatë çdo shekulli paraardhës në të paktën 3000 vitet e fundit”.

“Ndikimi njerëzor është ka shumë të ngjarë nxitësi kryesor i tërheqjes së akullnajave në të gjithë globin gjatë tre dekadave të fundit, shkrirja e shtresës së akullit të Grenlandës dhe ulja e mbulimit të dëborës pranverore në Amerikën e Veriut”.

"Kambanat e alarmit janë shurdhuese dhe provat janë të pakundërshtueshme", tha Guterres.

"Ky raport duhet të tingëllojë si një kumbues vdekjeje për thëngjillin dhe karburantet fosile, para se të shkatërrojnë planetin tonë. Nëse i kombinojmë forcat tani, mund të shmangim katastrofën klimatike."

Në marrëveshjen klimatike të Parisit 2015, kombet vendosën një objektiv për të qëndruar nën 2 gradë Celsius, dhe mundësisht nën 1.5 gradë, mbi nivelet paraindustriale.

Nëse jo, konsensusi është se moti ekstrem, përfshirë thatësira dhe përmbytje, do të bëhet edhe më i zakonshëm, nivelet e detit do të rriten, akulli i Arktikut do të zvogëlohet dhe shumë bimë dhe kafshë nuk do të jenë në gjendje të përshtaten.

Deri në vitin 2040 ose më herët, rritja e temperaturës mesatare globale është e sigurt që do të përmbushë ose tejkalojë pragun prej 1.5 gradë nën çdo skenar emetimi të modeluar nga IPCC.

Toka po ecën me tejkalimin e 2 gradëve të ngrohjes "nëse nuk ndodhin uljet e dioksidit të karbonit dhe emetimeve të tjera të gazrave serrë në dekadat e ardhshme", modelet e projektuara.

"Temperatura globale e sipërfaqes do të vazhdojë të rritet deri të paktën në mesin e shekullit sipas të gjithë skenarëve të emetimeve të konsideruara", shkroi IPCC, duke iu referuar simulimeve të modeleve të reja të klimës që vlerësojnë ndikimin e normave të ndryshme të emetimeve vjetore të ardhshme, nga shumë të larta në shumë të ulëta.

Nën skenarin më të lartë të emetimeve, temperatura globale u modelua të rritet deri në 5.7 gradë deri në fund të shekullit. Nën skenarin më të ulët të emetimeve, numri mund të mbahet në mes 1 dhe 1.8 gradë deri në vitin 2100 në krahasim me nivelet paraindustriale.

Aktivistja suedeze Greta Thunberg tha se raporti i shumëpritur nuk përmbante "asnjë surprizë të vërtetë".

"Ajo konfirmon atë që ne tashmë dimë nga mijëra studime dhe raporte të mëparshme - se ne jemi në urgjencë", shkroi ajo në mediat sociale.

Veprimi njerëzor ka qenë më i lidhur ngushtë me ndryshimet klimatike në secilin nga pesë vlerësimet e mëparshme të IPCC.

Megjithëse ato vlerësime të mëparshme ndezën kambanat e alarmit në mesin e aktivistëve mjedisorë dhe në disa korridore të pushtetit, bota ka vazhduar të mbetet prapa në qëllimet e saj klimatike.

Por një mori fatkeqësish të kohëve të fundit kanë nënvizuar edhe një herë urgjencën e krizës, nga zjarret dhe valët e të nxehtit që përvëlojnë Evropën jugore dhe perëndimin e Amerikës së Veriut, deri tek përmbytjet e përhapura në Kinë dhe Gjermani.

Ndryshimi i klimës i nxitur nga njerëzit "po prek çdo rajon të banuar në të gjithë globin" dhe shkakton që ekstremitetet e motit të tilla si valët e të nxehtit, reshjet e mëdha, thatësira dhe ciklonet tropikale të bëhen më të shpeshta dhe intensive, thuhet në raportin e së hënës.

Vlerësimi i gjashtë IPCC, i cili përbëhet nga katër pjesë, do të jepet deri në vitin 2022.

Pjesa e dytë e këtij vlerësimi IPCC do të trajtojë ndikimet, përshtatjen dhe cenueshmërinë ndaj ndryshimeve klimatike, ndërsa e treta shikon përpjekjet zbutëse. Një dokument përfundimtar që sintetizon tre përpjekjet e mëparshme do të dalë në një moment vitin e ardhshëm.

Duke parë përpara samitit global të klimës në Glasgow në nëntor, kryeministri britanik Boris Johnson tha se raporti shërbeu si një "thirrje zgjimi" për qeveritë që të gjejnë mënyra për të bërë shkurtime më të mëdha të emetimeve.

"Ne e dimë se çfarë duhet bërë për të kufizuar ngrohjen globale, largoni qymyrin dhe kaloni në burime të pastra të energjisë, mbroni natyrën dhe siguroni financa klimatike për vendet në vijën e parë të frontit."/Motilokal.com