Miliarderi Jeff Bezos të hënën ofroi udhëtimin e tij në hapësirë për të mbuluar deri në 2 miliard dollarë në NASA, me kusht që agjencia amerikane e hapësirës t’i jep kompanisë së tij Blue Origin një kontratë për të prodhuar një anije kozmike që të kthejë astronautët përsëri në hënë.

NASA në prill i dha sipërmarrësit rival miliarderit Elon Musk, SpaceX një kontratë prej 2.9 miliard dollarësh për të ndërtuar një anije kozmike për të sjellë astronautët në Hënë nga viti 2024, duke refuzuar ofertat nga Blue Origin dhe kontraktori i mbrojtjes Dynetics. Blue Origin kishte partneritet me Lockheed Martin Corp, Northrop Grumman Corp dhe Draper në ofertë.

Agjencia hapësinore përmendi mungesat e veta të financimit, rekordin e provuar të misioneve orbitale SpaceX dhe faktorë të tjerë në një vendim të kontratës që zyrtari i lartë i NASA-s Kathy Lueders e quajti “çfarë është vlera më e mirë për qeverinë”. Në një letër drejtuar administratorit të NASA Bill Nelson, Bezos tha se Blue Origin do të hiqte dorë nga pagesat në vitin aktual fiskal të qeverisë dhe ato të ardhshme pas kësaj deri në 2 miliardë dollarë dhe do të paguante për një mision orbital për të kontrolluar teknologjinë e saj.

“Në këmbim, Blue Origin do të pranonte një kontratë të fortë, me çmim fiks dhe do të mbulonte çdo tejkalim të kostos së zhvillimit të sistemit”, tha Bezos.

"NASA u tërhoq nga strategjia e saj origjinale e blerjes me burim të dyfishtë për shkak të çështjeve të perceptuara buxhetore afatshkurtra dhe kjo ofertë heq atë pengesë”, shkroi Bezos.

"Pa konkurrencë, ambiciet hënore afatshkurtra dhe afatgjata të NASA-s do të vonohen, në fund të fundit do të kushtojnë më shumë dhe nuk do t'i shërbejnë interesit kombëtar", shtoi Bezos.

Një zëdhënës i NASA-s tha se agjencia ishte në dijeni të letrës së Bezos por nuk pranoi të komentojë më tej, duke cituar protestën e Blue Origin pasi u ankua në Zyrën e Llogarisë së Qeverisë së SHBA-së (GAO) duke akuzuar agjencinë për dhënien e SpaceX një avantazh të padrejtë duke e lejuar atë të rishikojë çmimet e saj.

Vendimi i GAO pritet nga fillimi i gushtit, megjithëse burimet e industrisë e konsideruan të pamundur mundësinë e një ndryshimi.

Një zëdhënës i SpaceX nuk iu përgjigj kërkesës për koment.

Para se të zgjidhte SpaceX, NASA kishte kërkuar propozime për një anije kozmike që do të dërgonte astronautët në Hënë nën programin e saj Artemis. Bezos dhe Musk janë përkatësisht personat e parë dhe të tretë më të pasur në botë, sipas revistës Forbes.

Oferta e Bezos erdhi gjashtë ditë pasi ai fluturoi së bashku me tre shokë ekuipazhi në buzë të hapësirës në bordin e raketës dhe kapsulës Blue Origin New Shepard, një moment historik për ofertën e kompanisë për t’u bërë një lojtar kryesor në një treg në zhvillim të turizmit hapësinor./Motilokal.com