Tashmë, shumë qytete në zonën bregdetare të SHBA-ve kanë një problem me përmbytjet të shkaktuar nga baticat e larta, ose ngritja periodike e detit. Administrata Kombëtare Oqeanike dhe Atmosferike e SHBA-ve (NOAA) raportoi më shumë se 600 përmbytje të tilla në vitin 2019.

Por ekspertët e NASA-s parashikojnë probleme edhe më të mëdha nga mesi i viteve 2030 për shkak të ngritjes së niveleve të detit, por edhe ciklit hënor. Sipas hulumtimit të ri, për dhjetë vjet do të ketë përmbytje që do të vijnë në seri prej një muaji ose më gjatë, në varësi të pozicionit të Hënës, Tokës dhe Diellit.

Një kombinim i tërheqjes gravitacionale të Hënës, ngritjes së niveleve të detit dhe ndryshimit të klimës

Kur Hëna, Toka dhe Dielli rreshtohen me njëri-tjetrin në një mënyrë të caktuar, tërheqja e tyre gravitacionale vepron në oqeane dhe qytetete bregdetare së shpejti mund të hasin në përmbytje që ndodhin çdo ditë, shkruan NASA.

"Zonat e ulëta afër nivelit të detit gjithnjë e më shumë rrezikojnë nga përmbytja e shtuar dhe kjo vetëm do të përkeqësohet. Kombinimi i tërheqjes gravitacionale të hënës, ngritja e niveleve të detit dhe ndryshimi i klimës do të çojnë në përmbytje edhe më të këqija në brigjet tona, në të gjithë botën”, tha Drejtori i NASA-s Bill Nelson.

Si mund të shkaktojë Hëna përmbytje të mëdha?

Shumë po pyesin tani, si mund të ndikojë Hëna në rritjen e frekuencës së përmbytjeve? A nuk ka Hëna orbitën e saj fikse rreth Tokës? Dhe a mund të ndikojë më tej në nivelin e detit, me efektet e njohura të baticës?

Përgjigja është po. Gjegjësisht, çdo 18.6 vjet, Hëna kalon nëpër një cikël ndryshimesh të vogla në orbitë, të quajtur ngecja Hënore. Nuk është një proces i ri apo i rrezikshëm; ajo u regjistrua për herë të parë në vitin 1728.

Edhe pse Hëna ndikon në formimin e baticave në baza ditore, ndikimi i forcës së saj gravitacionale nuk është me forcë e barabartë çdo vit. Për shkak se pëson ndryshime në orbitë gjatë ciklit 18.6-vjeçar, domethënë ndryshon pozicionin e tij në raport me Tokën, ai është gjithashtu përgjegjës për ndryshime shtesë në baticat.

Në gjysmën e parë të ciklit shkakton një baticë që është më e ulët se mesatarja dhe një baticë e ulët që është më e lartë. Në gjysmën e dytë, batica rritet dhe zbatica zvogëlohet. Kështu, gjysma e parë e ciklit hënor 18.6-vjeçar shtyp efektin e ngritjes së nivelit të detit, ndërsa e dyta e rrit atë. Por për shkak të rritjes globale të niveleve të detit, baticat vetëm po rriten, prandaj së shpejti do të kemi gjithnjë e më shumë probleme me përmbytjet.

Hëna tani është në fazën e ciklit kur baticat po intensifikohen, por tani për tani nuk ka ende përmbytje të konsiderueshme. Sidoqoftë, në mes të viteve 2030, nuk do të jemi aq me fat sepse deri atëherë niveli i detit do të rritet më tej dhe banorët e pothuajse të gjitha zonave bregdetare të SHBA-ve dhe Hawaii do të përballen me përmbytje më të shpeshta, sipas NASA-s./Motilokal.com