Vitin e kaluar, për herë të parë, u bë e mundur të tregtonim ujë në Wall Street përmes kontratave të së ardhmes. Zakonisht i rezervuar për mallra si nafta ose metalet e çmuara, uji u bë aseti i fundit për t'u bashkuar në tregun financiar. Por si mund të ndikojë kjo praktikë në planet?

Tregtimi në çmimet e ardhshme të mallrave shumë të çmuar, ku blerësit bien dakord të blejnë një aktiv në një datë të caktuar në të ardhmen për një çmim të rënë dakord, filloi në Japoni në shekullin e shtatëmbëdhjetë me tregtimin e të ardhurave të orizit.

Malli i fundit që fillon tregtinë me të ardhmen është uji i furnizuar në shtetin më të populluar të Amerikës, Kaliforni.

Drejtuar nga CME Group, Nasdaq Veles Futures California Water Futures (simboli i shenjës: NQH2O) filloi në tetor të vitit 2018. Çmimet për njësi të ujit bazohen në vëllimin e ujit të kërkuar për të mbuluar një hektar tokë në thellësinë e një këmbë.

Kalifornia ka reshje të pakta dhe ka kërkesa të mëdha për furnizimin e saj me ujë nga bujqësia, industria dhe banorët.

Duke iu mundësuar blerësve të përcaktojnë çmimin e ujit që do të blejnë në një datë të ardhshme, kjo duhet t'u mundësojë atyre që të planifikojnë dhe menaxhojnë konsumin e tyre të ujit në mënyrë më ekonomike, por a mund të përfitojë kjo praktikë e re edhe për mjedisin?

"Tregtimi i të ardhmes të ujit mund të ndihmojë në drejtimin e ujit atje ku merr përdorimin më të mirë ekonomik, por kjo nuk është domosdoshmërisht përdorimi më i mirë për shoqërinë dhe mjedisin", thotë Sudeep Maitra, partnere dhe specialist në shërbimet dhe tranzicionin e energjisë në Boston Consulting Grupi.

“Nëse dikush ka një të ardhme uji dhe ata e dinë se çmimi i ujit do të çmohet me një normë të veçantë në të ardhmen, ata mund të fillojnë të investojnë në riciklimin më të mirë, ripërdorimin e ujit dhe masat e efikasitetit, ambiente më të mira për ruajtjen e ujit dhe korrjen e ujit të shiut, etj", shpjegon Maitra.

"Mund të stimulojë gjithashtu investime në shërbimet e biodiversitetit për të siguruar që ka ujë të pastër që rrjedh përmes përrenjve dhe lumenjve dhe liqeneve. Tregu i së ardhmes mund t'i mundësojë këto gjëra nëse janë të dizajnuara si duhet."

E ardhmja e ujit drejtohet kryesisht nga financat

Tregu i së ardhmes së ujit në Kaliforni është krijuar për t'u vendosur financiarisht dhe indeksi themelor i tij nuk korrespondon me rrezikun aktual të askujt, kjo e bën të paqartë dobinë e tregut të ardhshëm të ujit për mjedisin për disa arsye, argumenton Dr. Bradley Franklin, ekonomist.

"Së pari, është ende në fazat e hershme dhe ka pasur pak tregti deri më tani, gjë që ngre pikëpyetje në lidhje me likuiditetin", shpjegon Franklin.

"Së dyti, sepse nuk ka shpërndarje fizike të ujit përmes tregut të së ardhmes, është thjesht një mënyrë për të kufizuar rrezikun financiar. Një blerës do të duhet ende të sigurojë ujë në tregun vendas dhe të merret me të gjitha kostot e transaksionit që përfshin.

"Së treti, mënyra se si ndërtohet indeksi themelor i ujit lë jashtë kostot e transaksionit dhe humbjet e ujit, të cilat zakonisht janë faktorë të mëdhenj në çdo tregti të ujit", vazhdon ai, "ndryshimet në indeks do të japin një masë të mungesës së përgjithshme të ujit, por gjasat që të përputhen drejtpërdrejt me koston aktuale të prokurimit të ujit me të cilën përballet ndonjëra palë është mjaft e ulët.”

Pse ka pak ujë në Kaliforni?

Tregu i së ardhmes së ujit në Kaliforni nuk është krijuar për të përfituar me të vërtetë mjedisin, sepse nuk arrin në rrënjën kryesore pse uji i freskët, i përdorshëm po bëhet më i pakët në shtet, shton Basav Sen, drejtori i Projektit të Politikës Klimatike në Institutin për Studimet e politikave.

“Ana e vetme e krijimit të një tregu spekulativ financiar mund të jetë një masë e caktuar e stabilitetit të çmimeve dhe parashikueshmërisë. Ai nuk adreson shkaqet themelore të mungesës së ujit", thotë Sen.

 “Mungesa e ujit drejtohet nga ndryshimi dhe ndotja e klimës dhe nëse nuk adresoni dhe ndryshoni ndryshimin e klimës dhe ndotjen nuk do të merrni në shkaqet themelore që nxisin këtë krizë në radhë të parë.”

"Uji do të vazhdojë të bëhet më i pakët dhe çmimet do të rriten. Në këtë kontekst, sigurimi i parashikueshmërisë për çmimet përfiton nga përdoruesit e ujit, siç janë fermerët, vetëm në një masë të vogël sepse kjo ndodh përkundër sfondit të rritjes së çmimeve."/Motilokal.com