Tetori 2019 ka qenë muaji më i nxehtë i regjistruar ndonjëherë në planet, njoftoi shërbimi evropian ”Copernicus” mbi ndryshimet klimatike, duke shtuar se bëhet fjalë për të pestin muaj radhazi që thyen rekordin.

Sipas Kopernikut temperaturat në nivel global, gjatë muajit tetor të këtij viti ishin 0.69 °C më i ngrohtë sesa tetori i viteve nga 1981 deri 2010, duke e bërë këtë tetorin më të ngrohtë. Në përgjithësi Evropa ka regjistruar temperatura mbi mesatare, me përjashtim të shumicës së veriut dhe veri-perëndimit të kontinentit. Temperaturat ishin shumë më të larta se mesatarja në pjesë të mëdha të Arktikut, ndërsa disa pjesë të SHBA-ve dhe Kanadasë perëndimore përjetuan temperaturat nën mesatare.

Temperaturat gjatë tetorit të 2019-ës ishin mbi mesataren nga 1981 deri në 2010 për pjesën më të madhe të Evropës, veçanërisht në lindje dhe jug-lindje. Temperaturat nën mesatare u regjistruan në pjesën më të madhe të veriut dhe veri-perëndimit të kontinentit.

Në disa shtete temperaturat mbi masat tokësore hemisferike veriore ishin dukshëm mbi mesataren mbi pjesët e Arktikut, mbi SHBA-në lindore dhe Kanadanë, dhe mbi Lindjen e Mesme dhe pjesën më të madhe të Afrikës së Veriut dhe Rusisë. Temperaturat ishin po ashtu mbi mesataren në jug të Brazilit, Afrikën Jugore, Australinë Perëndimore dhe Jugore, dhe pjesën më të madhe të Antarktidës Lindore.  

Temperaturat mbi tokë ishin dukshëm nën mesatare për një rajonet që përfshin pjesën më të madhe të SHBA-ve perëndimore dhe Kanadanë. Ato ishin gjithashtu nën mesataren në pjesë të Afrikës tropikale dhe Antarktidës, dhe në një shkallë më të vogël në disa rajone të tjera.

Rajonet ku temperatura nën mesatare u regjistrua në të gjitha oqeanet kryesore, përfshirë Paqësorin Lindor tropikal dhe Detin Weddell të mbuluar me akull. Temperaturat e ajrit mbi det ishin kryesisht më të larta se mesatarja, veçanërisht në shumë dete Arktik dhe Antarktik dhe mbi Oqeanin Paqësor dhe veri-lindor.

Temperaturat globale ishin dukshëm mbi mesataren në tetor të 2019-ës. Muaji ishte:

- 0.69 °C më i ngrohtë se tetori mesatar nga 1981-2010, duke e bërë tetorin më të ngrohtë;

- duke tejkaluar me 0,01 °C tetorin e viti 201, tetori i dytë më i ngrohtë;

- 0.09 °C më i ngrohtë se tetori i viti 2017, tetori i tretë më i ngrohtë.

Anomalitë mesatare të temperaturës evropiane janë përgjithësisht më të mëdha dhe më të ndryshueshme sesa anomalitë globale, veçanërisht në dimër, kur ato mund të ndryshojnë me disa gradë nga një muaj në tjetrin. Temperatura mesatare evropiane për Tetorin 2019 ishte:

- 1.1 °C më i ngrohtë se mesatarja e Tetorit nga 1981-2010;

- Tetori i tretë më i ngrohtë në periudhën nga 1979 e tutje: 2001 dhe 2006 ishin më të ngrohta.

- 12 muajt e fundit - nëntor 2018 deri në tetor 2019

Temperaturat mesatare për periudhën dymbëdhjetë muaj nga nëntori 2018 deri në tetor 2019 ishin:

- shumë më shumë se mesatarja e vitit 1981-2010 mbi pjesën më të madhe të Arktikut, duke arritur deri në Alaskë dhe mbi pjesët qendrore të Siberisë veriore;

- mbi mesataren në pothuajse të gjithë Evropën;

- mbi mesataren dhe mbi shumicën e zonave të tjera të tokës dhe oqeanit, veçanërisht në Kinën veri-lindore, Lindjen e Mesme, Azinë Jug-Lindore, Australinë, Afrikën Jugore dhe disa pjesë të Antarktikut;

- nën mesataren mbi disa zona tokësore dhe oqeanike, veçanërisht në Amerikën e Veriut.

Mesatarja për periudha dymbëdhjetë muajsh ka zbutur ndryshimet afatshkurtra. Në nivel global, periudha dymbëdhjetë muaj nga nëntori 2018 deri në tetor 2019 ishte 0,56 °C më i ngrohtë se mesatarja e 1981-2010. Periudha më e ngrohtë dymbëdhjetë muaj ishte nga tetori 2015 deri në shtator të 2016, me një temperaturë 0.66 °C mbi mesataren. 2016 është viti kalendarik më i ngrohtë në rekord, me një temperaturë globale 0.63 °C dhe mbi vitet nga 1981-2010. Viti i dytë kalendarik më i ngrohtë, 2017, kishte një temperaturë 0,54 °C mbi mesataren, ndërsa viti i tretë më i ngrohtë, 2018, ishte 0.46 °C mbi mesataren e viteve nga 1981-2010.

Temperatura e tetorit është tashmë 1.2 ° C mbi nivelet para-industriale të përcaktuara nga Paneli Ndërqeveritar për Ndryshimin e Klimës (IPCC).

Kjo është afër kufirit ambicioz 1.5 ° C të përshkruar nga marrëveshja e klimës në Paris e cila synon të mbajë ngrohjen midis 1.5 ° C dhe 2 ° C.

Gjetjet e Kopernikut bazohen në analizat e krijuara nga kompjuteri duke përdorur matjet nga satelitët, anijet, aeroplanët dhe stacionet e motit në të gjithë botën. /Motilokal.com