Zjarret "Zombie" që zgjaten edhe nën dëborën e dimrit në pyjet e Hemisferës Veriore kanë tendencë të ndizen përsëri pas verave më të nxehta, sipas një që paralajmëron se ndryshimi i klimës mund t'i bëjë ato më të zakonshme.

Zakonisht zjarret në rajonet e Arktikut shkaktohen ose nga goditjet e rrufeve ose nga njerëzit, por viteve të fundit kanë parë rritje edhe në pranverë, me flakët e mëdha në Siberi në vitin 2020 pjesërisht i atribuohen këtij fenomeni.

Zjarret e quajtura "zombie" sepse me sa duket "ngrihen nga të vdekurit", këto flakë dimëruese mund të mbijetojnë edhe kur temperatura janë nën zero.

Në disa nga hulumtimet e para shkencore mbi këto zjarre, studiuesit në Holandë dhe Amerikën e Veriut gjurmuan sezonin e zjarreve në Alaskë dhe Territoret Veriperëndimore të Kanadasë duke përdorur imazhe satelitore nga një periudhë prej 17 vjetësh.

Ata zbuluan se temperaturat ekstreme të verës dhe një sezon intensiv i zjarreve mundësojnë që disa zjarre të depërtojnë thellë në tokën e pasur me karbon, e cila u jep atyre lëndë djegëse ndërsa kalojnë në letargji nën tokë gjatë gjithë dimrit.

“Kur njerëzit mendojnë për zjarret në pyje, ata mendojnë për djegien e pemëve, por në këto zona të veriut të largët, në pyjet boreale, rreth 90% e karbonit të emetuar vjen nga toka”, tha Sander Veraverbeke, i Universitetit të Amsterdamit dhe bashkëautor i studimit.

"Por në këto zona në veriun e lartë, në pyllin boreal, rreth 90 për qind e karbonit që emetohet vjen nga toka."

Dëbora gjithashtu mund të luajë një rol vendimtar në izolimin e zjarrit.

Ngrohja e Arktikut

Studimi, i botuar në revistën Nature, zbuloi se zjarret e dimrit janë akoma relativisht të rralla në pyjet boreale, gjatë periudhës 2002 deri 2018 ato ishin përgjegjëse për vetëm 0.8 për qind të sipërfaqes së djegur.

Por kjo ndryshonte në mënyrë dramatike në varësi të ngrohtësisë së verës, zbuluan autorët, me numrin që u rrit në 38 për qind të zonës së djegies një vit.

Temperaturat në rajonet polare po rriten më shpejt se në pjesët e tjera të globit dhe 2020-ta ishte viti i dytë më i ngrohtë i regjistruar në Arktik./Motilokal.com