Maqedonia e Veriut, e vendosur në qendër të gadishullit Ballkanik, ka më shumë se dy milion banorë.

Është një nga vendet më të prekura nga ndotja e ajrit; shkalla e vdekjeve të parakohshme është më e lartë se në shumicën e shteteve të Bashkimit Europian.

Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) e konsideron ndotjen e ajrit një "emergjencë të shëndetit publik" në lidhje me 8.8 milion vdekje të parakohshme çdo vit. Është rreziku më i madh për shëndetin mjedisor në Europë.

Ndotja e ajrit në Maqedoninë e Veriut mund t'i atribuohet emisioneve nga industritë e ish-socializmit të epokës Jugosllave, automjeteve të vjetra, djegies së mbeturinave dhe ngrohjes shtëpiake.

Çdo vit, 2.574 njerëz vdesin para kohe si rezultat i drejtpërdrejtë i ndotjes së ajrit, sipas faqes së internetit të Rezultateve të Kërkimit të BE-së.

Baza e të dhënave të OBSH-së për ndotjen e ajrit të ambientit për vitin 2018 rendit kryeqytetin e Shkupit, me rreth 600,000 banorë, si kryeqyteti më i ndotur i Europës.

Ndotja e ajrit mund të shkaktojë, përveç problemeve shëndetësore, efekte psikologjike të tilla si depresioni.

Temperaturat e ulëta të dimrit e përkeqësojnë situatën, për shkak të rritjes së kërkesës për ngrohje.

Kryetari i Shkupit, Petre Shilegov, konfirmoi se rreth 60,000 familje përdorin dru dhe qymyr me cilësi të ulët për ngrohje, sipas agjencisë lokale të lajmeve Makfax.

Disa djegin tekstile, plastikë dhe mbeturina për të ngrohur shtëpitë e tyre, për shkak të furnizimeve të dobëta me gaz dhe kostos së lartë të energjisë elektrike.

Të ardhurat mesatare janë rreth 260 euro në muaj dhe varfëria energjetike mundon Shkupin.

Një faktor tjetër që kontribuon në ndotjen e ajrit është pozicioni natyror i Maqedonisë së Veriut: pjesa më e madhe e vendit ndodhet në një luginë të rrethuar nga male që bllokojnë mjegullën.

Gomat e kamionëve digjen si lëndë djegëse në një furrë me gëlqere në kodrat përreth fshatit Kosturino, afër qytetit të Strumicës. [Stefano Morelli / Al Jazeera]

Lufti Shaziu, 64 vjeç, i ulur në shtëpinë e tij në periferi të Shkupit. Ai punoi 36 vjet në fabrikën Ohis, e cila operonte pesë objekte të mëdha duke prodhuar produkte të ndryshme pastrimi, insekticide, pesticide dhe kozmetikë që shiteshin në të gjithë Ballkanin. Lufti nuk e dinte nivelin e toksicitetit të pranishëm, por ai kujton pluhurin që dilte nga oxhaqet dhe zogjtë e ngordhur në çatitë. Gjatë viteve, kolegët e tij kanë pasur probleme serioze shëndetësore dhe shumë kanë vdekur. [Stefano Morelli / Al Jazeera]

Në fundjavë, banorët e Shkupit ikin nga ndotja për në malin Vodno, një destinacion popullor për shëtitje dhe udhëtime ditore, i njohur në vend si "mushkëritë e gjelbërta" të qytetit për ajrin e tij të pastër dhe të ftohtë. [Stefano Morelli / Al Jazeera]

Naza, 51 vjeç, ka nëntë fëmijë dhe e mban veten duke lypur në rrugë. Gjatë dimrit në Maqedoninë e Veriut, njerëzit e varfër janë mësuar të djegin dru, tekstile, plastikë dhe mbeturina me cilësi të ulët për të ngrohur shtëpitë e tyre për shkak të mungesës së furnizimit me gaz dhe kostos së lartë të energjisë elektrike. [Stefano Morelli / Al Jazeera]

Ky fermer, duke korrur lulelakra në tokën e tij pranë termocentralit REK, fajëson fabrikat në Greqinë fqinje për ndotjen e ajrit. [Stefano Morelli / Al Jazeera]

Gomat janë gati të digjen në kodrat e Kosturino, afër Strumicës. Punëtorët lokalë thonë se preferojnë të digjen goma sepse ato janë të lira, 100 euro për vlerën e një kamioni të ngarkuar.  [Stefano Morelli / Al Jazeera]

Ish-punëtorët e Ohis protestojnë në qendër të kryeqytetit, duke kërkuar dëmshpërblim për dëmin serioz që kanë pësuar në shëndetin e tyre. [Stefano Morelli / Al Jazeera]

Ky rrokaqiell, duke u ndërtuar nga një kompani turke, ofron apartamente me madhësi prej 60 deri në 80 metra katrorë dhe që shiten për 1,300 euro për metër katror. Shumë apartamente janë ende të pashitura. Sipas aktivistëve lokalë, ndërtimi i rrokaqiejve bllokon qarkullimin e ajrit dhe rrit ndotjen. [Stefano Morelli / Al Jazeera]

Një punonjës i komunës së Tetovës djeg mbeturinat brenda varrezave myslimane pranë qendrës së qytetit. Djegia e mbeturinave është një praktikë e zakonshme. [Stefano Morelli / Al Jazeera]

Qendrat e grumbullimit të plastikës janë vendet ku qytetarët, veçanërisht anëtarët e komunitetit rom, shesin plastikën që mbledhin në rrugët e qytetit. [Stefano Morelli / Al Jazeera]

Ibraim, 70 vjeç, djeg mbeturinat plastike për t’u ngrohur në kasollen ku jeton me gruan e tij. Ai jeton duke lypur në qytet. [Stefano Morelli / Al Jazeera]

Banorët e Shkupit kthehen në shtëpi në mbrëmje, duke marrë udhëtimin e fundit me teleferik nga destinacioni i njohur për shëtitje malin Vodno. [Stefano Morelli / Al Jazeera]

Kimel, 63 vjeç, portretizohet në dhomën e saj. Ajo jeton duke lypur në qytet. [Stefano Morelli / Al Jazeera]

Abas, 36 vjeç, në një deponi në Shutka. Dikur jetonte në Itali, ku punonte si kasap. [Stefano Morelli / Al Jazeera]/Motilokal.com