Mbetjet e paprishura, të zbuluara në Marok, kanë ndihmuar studiuesit të rikrijojnë strukturat skeletore.

Pterosaurët, një nga kafshët e para vertebrore në tokë që mësoi të fluturojë, konsiderohet si një nga kushërinjtë e Tiranosaurit famëkeq.

Tani shkencëtarët duket se kanë zbuluar një sekret 100 milionë vjeçar për suksesin e pterosaurit fluturues, dhe kjo është qafa e tij më e gjatë se e ghirafës së sotme.

Paleontologët nga Universiteti i Portsmouth asnjë herë nuk kishin kuptuar se si pterosaurët ‘azhdarkidë’ arrinin të mbanin qafën e tyre gjatë fluturimit, madje duke mbajtur prenë e tyre të rëndë.

Pas skanimeve të imtësishme të mbetjeve të gjetura në Marok, misteri duket se është zgjidhur.

Zbulimet e publikuara në rrjetin iScience, tregojnë imazhe komplekse të strukturave në formë heliksi rreth një tubi qendror, të ngjashme me telat e rrotës së biçikletës.

Ky dizajn i ndërlikuar thuhet se demonstron sesi këta zvarranikë fluturues kishin evoluar për të mbështetur kokat e tyre masive që shpesh matin më shumë se 1.5 metra.

Dave Martill, profesor paleo-biologjie në Portsmouth, tha: “Kjo është ndryshe nga gjithçka kishim parë deri tani në vertebrat e një kafshe. Tubi neural është i vendosur në qendër të vertebrave dhe lidhet me muret e jashtme me një numër të madh kockash si shufra, të rregulluara në formë rrethore si telat e rrotës së biçikletës”.

“Ata madje kryqëzohen ashtu si telat e biçikletës, në fenomenin që evolucioni i bëri krijesat e mrekullueshme të fluturojnë”, shtoi ai.

Studiuesit fillimisht kishin vendosur të studionin formën dhe lëvizjet e qafës së pterosaurit, por përfituan nga oferta e një skanimi CT për të parë brenda.

Analiza tregon se sa më pak se 50 nga “shifrat” në qafën e pterosaurit sillnin një rritje prej 90% në rezistencën e strukturës.

Shkencëtarët besojnë se ky se ky dizajn mund të ndihmojë inxhinierët e sotëm të krijojë struktura më të gjata, më të holla e më të lehta ndërtimi.

Cariad Williams, autori i raportit tha: “Këto kafshë kanë qafë të gjata dhe në disa lloje rruaza e pestë nga koka është e gjatë sa trupi i kafshës.”

“Kjo bën që struktura e gjirafës të duket normale. Ne donim të dinim se si funksiononte kjo qafë kaq e gjatë pasi mes vertebrave kishte shumë lëvizshmëri”.

Pterosaurët janë shfaqur në fosilet e epokës Triasike, rreth 225 milionë vjet më parë, por u zhdukën në fund të epokës Kretaceane, rreth 66 milionë vjet më parë së bashku me të gjithë kushërinjtë e tyre dinosaurë.

Martill tha: “Ajo që ishte krejtësisht e jashtëzakonshme është struktura e brendshme që ishte ruajtur në mënyrë të përsosur. Po ashtu ishte edhe struktura e qelizave kockore kur e shqyrtuam atë nën mikroskop. Sapo pamë modelin e ndërlikuar të trabekulave radiale, kuptuam se po ndodhte diçka e veçantë.”/Motilokal.com