Sipas një raporti nga Instituti i Mjedisit të Stokholmit (SEI) dhe Programi i Kombeve të Bashkuara për Mjedisin (UNEP), nisur në Ditën Botërore të Ujit, raporton se mbeturinat sanitare të 50% të popullsisë globale ende hidhen pa u trajtuar, duke paraqitur rreziqe të mëdha si për shëndetin publik ashtu edhe mjedisin.

Në të njëjtën kohë, këto mbetje mund të përdoren për të siguruar më shumë se 50 milionë ton lëndë ushqyese të plehrave, të cilat do të përbënin 25% të kërkesës aktuale globale.

“Ne duhet të rivlerësojmë pikëpamjen tonë mbi ujërat e zeza dhe jashtëqitjet njerëzore. Qasja e sotme për depozitimin do të thotë mundësi të humbura në formën e lëndëve ushqyese dhe lëndës organike të cilat largohen”, thotë Kim Andersson, ekspert i lartë në Institutin e Mjedisit të Stokholmit.

“Në vend të kësaj, ne mund t’i përdorim këto materiale për të përmirësuar tokat ose për të prodhuar djegie të pastër, biogaz me karbon të ulët. Nëse pastrohet si duhet, ujërat e zeza mund të shndërrohen në ujë të pijshëm. Përdorimi i këtij burimi do të gjenerojë vende të reja pune dhe modele biznesi”, shtoi ai.

Nga Depozitimi i Mbetjeve te Riparimi i Burimeve synon të sjellë ndryshime duke treguar sesi përmirësimi i kanalizimeve dhe menaxhimi i ujërave të zeza mund të përfitojnë si njerëzit ashtu edhe mjedisi. Raporti shikon përtej shëndetit të njeriut, mbrojtjes së mjedisit detar dhe rikuperimit të burimeve në shumë mënyra të tjera që sistemet e qëndrueshme të kanalizimeve dhe ujërave të zeza mund të kontribuojnë në përmbushjen e qëllimeve sociale, mjedisore dhe ekonomike të Axhendës 2030 për Zhvillim të Qëndrueshëm. Ai nxjerr në pah mundësitë e punës përgjatë gjithë zinxhirit të vlerësimit të kanalizimeve dhe ujërave të ndotura të ekonomisë rrethore, si dhe përfitimet e mundshme për arsimin, produktivitetin ekonomik dhe barazinë gjinore.

Progres i rëndësishëm është bërë në vitet e fundit kur bëhet fjalë për rritjen e aksesit të njerëzve në kanalizimet themelore. Në vitin 1990, rreth gjysma e popullsisë globale nuk kishte qasje në kanalizimet themelore; deri në vitin 2017, ky numër ishte zvogëluar në 26%. Trendët aktuale, përfshirë rritjen e parashikuar të popullsisë dhe konsumin gjithnjë e më intensiv të burimeve natyrore, do të vazhdojnë të zgjerojnë nevojën për përmirësimin e jashtëqitjeve dhe menaxhimin e ujërave të ndotura. Në të njëjtën kohë, sfidat mbeten masive: 

Rreth 2 miliard njerëz ende kanë mungesë të kanalizimeve themelore. Nga ky numër, 670 milionë praktikojnë jashtëqitje në vende të hapur.

Gati 700 milionë fëmijë nuk kanë qasje në pajisjet e higjienës në shkollat e tyre.

“Shpresoj që ky raport të gjejë rrugën e tij dhe të frymëzojë dhe ofrojë udhëzime se si të punohet drejt kanalizimeve më të qëndrueshme dhe menaxhimit të ujërave të zeza. Ekziston një potencial i madh për efikasitetin dhe rikuperimin e burimeve të lidhura me rrjedhat e mbeturinave të kanalizimeve. Shumica e iniciativave të ekonomisë rrethore nuk e shfrytëzojnë këtë përbërës sot”, thotë Birguy Lamizana, Zyrtar i Menaxhimit të Programit i ngarkuar me ujërat e zeza në UNEP.

Raporti përfshin një seksion mbi ekonominë rrethore, pasi kjo është një fushë që ka parë një lulëzim në miratimin e politikave dhe planeve në nivelet rajonale, kombëtare dhe të qyteteve. Një shembull është Bashkimi Evropian, që ka filluar një seri politikash dhe planesh veprimi mbi ekonominë qarkore gjatë 5 viteve të fundit.

Përveç qasjes në zhvillim të ekonomisë rrethore, vitet e fundit kanë parë një përqendrim më të fortë në modelet e biznesit të lidhura me kanalizimet dhe menaxhimin e ujërave të zeza, veçanërisht nga perspektiva e rikuperimit të burimeve. Raporti nxjerr në pah disa nga mësimet e marra në këtë fushë.

Kanalizimi, Menaxhimi i Ujërave të Zeza dhe Qëndrueshmëria është një përpjekje e përbashkët, e të gjithë studiuesve dhe praktikuesve, për të mbledhur qasje dhe përvoja të suksesshme që përfaqësojnë kontekste të ndryshme gjeografike dhe socio-ekonomike, si dhe sfida të shumta dhe zgjidhje të mundshme./Motilokal.com