Pjesa më e madhe e pyjeve tropikalë në Tokë, siç është pylli i Amazonës, tani po kontribuon në ndryshimin e klimës në vend që të ndihmojë në zbutjen e tij.

Një studim i ri, i nisur nga një grup shkencëtarësh të klimës dhe Shoqërisë Kombëtare të Gjeografisë analizoi ndikimin e pyjeve të Amazonës në klimën globale dhe rritjen e temperaturave të Tokës.

Sipas studimit që u botua në revistën “Frontiers in Forests and Global Change”, pylli i Amazonës tani është një kontribues në rritjen e temperaturave për shkak të rritjes së emetimeve të gazrave serë.

Për shumë vite, shkencëtarët kanë shprehur shqetësimin se rritja e temperaturave, thatësira dhe shpyllëzimi po zvogëlojnë kapacitetin e pyjeve të Amazonës për të thithur dioksid karbonin nga atmosfera. Në thelb, pylli tani po nxjerr nivele më të larta të metanit dhe oksidit të azotit sesa po thith dioksid karbonin.

"Ne konkludojmë se ngrohja aktuale nga agjentët jo-CO2 (veçanërisht metani dhe oksidi i azotit) në pellgun e Amazonës kryesisht kompenson dhe me shumë gjasa tejkalon shërbimin e klimës të siguruar nga marrja atmosferike e CO2", përfunduan studiuesit në letrën e tyre.

Të dhënat e reja zbuluan se njerëzit kanë degraduar ose shkatërruar afërsisht dy të tretat e mbulesës origjinale të pyjeve tropikale në botë, duke ngritur alarmin e ndryshimit të klimës.

Humbja e pyjeve është gjithashtu një kontribues i madh në emetimet e ngrohjes së klimës, me bimësinë e dendur pyjore tropikale që përfaqëson rezervuarin më të madh të karbonit.

Prerja dhe shndërrimi i tokës, kryesisht për bujqësinë, kanë zhdukur 34% të pyjeve tropikale dhe degraduar në 30% të tjera, duke i lënë ato më të prekshëm nga zjarri dhe shkatërrimi në të ardhmen, sipas një analize të një organizate norvegjeze.

Më shumë se gjysma e shkatërrimit që nga viti 2002 ka qenë në Amazonën e Amerikës së Jugut dhe në pyjet në kufi me shiun. Vitin e kaluar një studim tregoi se shpyllëzimi në Amazonë shkatërroi një zonë më të madhe se Spanja nga viti 2000 në 2018, duke zhdukur 8% të pyjeve më të mëdha në botë.

Shkatërrimi i pyjeve të shiut, ka më shumë mundësi për ndryshimin e klimës, gjë që e bën më të vështirë për të mbijetuar pyjet e mbetura, tha autori i raportit Anders Krogh, një studiues i pyjeve tropikale.

"Është një cikël i frikshëm", tha Krogh. Totali i humbur midis viteve 2002 dhe 2019 ishte më i madh se Franca, zbuloi ai.

Shkalla e humbjes në vitin 2019 përputhet afërsisht me nivelin vjetor të shkatërrimit gjatë 20 viteve të fundit, me një pyll me vlerë të një fushe futbolli që zhduket çdo gjashtë sekonda, sipas një raporti tjetër të fundit nga Instituti Botëror i Burimeve.

Raporti i ri thotë se Brazili duhet të kujdeset për pyjet. "Brazili ka pjesën më të madhe të pyjeve tropikale në botë dhe gjithashtu po humbet më së shumti", tha Ane Alencar.

Ishujt e Azisë Juglindore, që kryesisht i përkasin Indonezisë, renditen kolektivisht në vendin e dytë për sa i përket shkatërrimit të pyjeve që nga viti 2002.

Afrika Qendrore renditet në vendin e tretë, me pjesën më të madhe të shkatërrimeve të përqendruara rreth pellgut të lumit Kongo, për shkak të bujqësisë tradicionale dhe tregtare, si dhe prerjeve të pyjeve./Motilokal.com