Livadhet e gjelbërta, nënujore të barit detar të Posidonia që rrethojnë Ishujt Balearik janë një nga mbrojtjet natyrore më të fuqishme në botë kundër ndryshimeve klimatike.
Një hektar i kësaj bime të lashtë dhe delikate mund të thith 15 herë më shumë dioksid karboni çdo vit sesa një copë me madhësi të ngjashme të pyllit të Amazonës.
Por ky thesar global tani është nën presion ekstrem nga turistët, nga zhvillimi dhe për ironi të fatit nga ndryshimi i klimës.
Posidonia oceanica gjendet në të gjithë Mesdheun, por zona midis Majorkës dhe Formenteras është me interes të veçantë, pasi është caktuar një vend i trashëgimisë botërore nga UNESCO mbi 20 vjet më parë.
Aty gjenden rreth 55,000 hektarë të këtij bari, që ndihmon në parandalimin e erozionit bregdetar, vepron si një çerdhe për peshqit, por gjithashtu luan një rol global të rëndësishëm në thithjen e CO2.
"Këto livadhe barishte janë kampion i sekuestrimit të karbonit për biosferën", tha Profesor Carlos Duarte, nga Universiteti King Abdullah i Shkencës dhe Teknologjisë në Arabinë Saudite.
"Posidonia vepron si një kurth shumë intensiv i sedimenteve dhe kap karbonin në këto sedimente. Është gjithashtu shumë rezistent ndaj degradimit mikrobik, kështu që karboni nuk degradohet kur depozitohet në shtratin e detit. Dhe shumica e kësaj mbetet e pandryshuar gjatë dekadave deri në mijëvjeçarë", shtoi ai.
"Është një ‘fabrikë’ e jashtëzakonshme jo vetëm në aftësinë për të ‘sekuestruar’ karbonin, por edhe sepse është një nga organizmat më jetëgjatë në planet", tha Duarte.
Por, pavarësisht aftësisë së saj për të jetuar pothuajse pafundësisht, Posidonia po e sheh botën moderne gjithnjë e më të pabesë.
Ky qilim i gjelbër i gjallë që shtrihet nën detet në Balearics përballet me një kërcënim të vazhdueshëm nga anijet që hedhin spirancat e tyre që thërrmojnë, grisin dhe shkatërrojnë livadhet.
Një studim tregoi se midis viteve 2008 dhe 2012, livadhet Posidonia në Formentera u zvogëluan me 44% për shkak të ndikimit të ankorimit.
Bima rritet jashtëzakonisht ngadalë.
Dëmi i shkaktuar nga një spirancë e jahtit në një ditë të vetme, do të duhet gati 1.000 vjet për t’u rikuperuar.
Një kërcënim tjetër vjen nga shumë lëndë, të shkaktuara nga rrjedhjet e lëshuara nga vendet e trajtimit të ujit nëpër ishujt.
Por ndoshta sfida më e madhe dhe më e vështirë për Posidonia është ndryshimi i klimës.
"Posidonia ka një kufi të sipërm termik rreth 28 gradë Celsius", thotë Dr Marbà.
"Unë mendoj se që nga viti 2000 ne kemi tejkaluar këtë temperaturë në ujë në Ishujt Balearik”, shtoi ai./Motilokal.com
