Rëra nëpër botë po mbaron dhe ky nuk është një lajm aspak i mirë. Paralajmërimi vjen në një kohë kur sipas ekspertëve ajo mund të mos jetë e mjaftueshme për të prodhuar 2 miliardë shishe prej qelqi për vaksinën kundër COVID-19.

Që para pandemisë, globi kishte mungesë të rërës, që është edhe lënda e parë më e konsumuar pas ujit.

Vetëm industria e ndërtimit përdor mbi 50 miliardë ton rërë në vit, për të bërë tulla prej xhami, beton e asfalt, ndërsa në industrinë e teknologjisë përdoret për të bërë laptopë e telefona inteligjentë.

Megjithatë, bota po përballet me një mungesë - dhe shkencëtarët e klimës thonë se përbën një nga sfidat më të mëdha të qëndrueshmërisë së shekullit 21.

“A është koha për panik? Epo, kjo sigurisht nuk do të ndihmojë, por është koha të hedhim një vështrim dhe të ndryshojmë perceptimin tonë për rërën”, tha Pascal Peduzzi, një shkencëtar i klimës me Programin e Mjedisit të Kombeve të Bashkuara.

Asnjëherë nuk kemi menduar se do të mbaronim rërën, por ajo po fillon në disa vende.

“Ne thjesht mendojmë se rëra është kudo. Nuk e kishim menduar kurrë se do të kishim mungesë rëre, por kjo na nisur në disa vende. Është e nevojshme që të parashikojmë se çfarë mund të ndodhë në dekadën e ardhshme, e më tutje. Nëse nuk marrim masa dhe nuk mendojmë për të ardhmen, do të kemi probleme të mëdha në furnizimin me rërë”, shtoi ai.

Aktualisht, nuk është e mundur të monitorohet saktë përdorimi global i rërës. Sidoqoftë, Peduzzi tha se mund të matet indirekt, duke përmendur një korrelacion “shumë, shumë të mirë” midis përdorimit të rërës dhe çimentos.

Kombet e Bashkuara vlerësojnë se 4.1 miliard ton çimento prodhohet çdo vit, e drejtuar kryesisht nga Kina, e cila përbën 58% të bumit të sotëm të ndërtimit me rërë.

Përdorimi global i rërës dhe zhavorrit është zbuluar të jetë 10 herë më i lartë se ai i çimentos. Kjo do të thotë që, vetëm për ndërtimin, bota konsumon afërsisht 40 deri 50 miliardë ton rërë në bazë vjetore. Kaq mjafton për të ndërtuar një mur prej 27 metrash të lartë me 27 metra të gjerë që mbështillet rreth planetit çdo vit.

Shkalla globale e përdorimit të rërës - e cila është trefishuar gjatë dy dekadave të fundit pjesërisht si rezultat i një urbanizimi të vrullshëm - tejkalon shumë normën natyrore me të cilën rëra po rimbushet nga moti i shkëmbinjve nga era dhe uji.

Ndonëse shkretëtirat përbëjnë një të tretën e planetit, rëra e tyre është shumë e lëmuar dhe e rrumbullakët për t’u përdorur në ndërtim, teknologji apo prodhimin e qelqi.

Rëra tanimë nxirret nëpër lumenj, vija bregdetare dhe shtratin e deteve në vende si Indi e Kinë, ku ekosistemet të tëra po shkatërrohen.

Në 2020-n, industria e qelqit në mjekësi ishte pranë përmbushjes së kërkesës, por pandemia dhe nevoja për vaksina bëri që edhe në këtë sektor të krijohej disbalancë.

Prodhuesi italian i shishëve, Stevanato Group tha për Pharma Manufacturing se kërkesa globale për shishet do të rritet deri në 2 miliard gjatë 2 viteve të ardhshme./Motilokal.com