Arritja më e madhe e Shkencës në vitin 2020 ishte padyshim zhvillimi i shpejtë i vaksinave efikase kundër COVID-19 - një arritje masive që duhet të festohet gjerësisht dhe të vlerësohet me çmime në vitet që vijnë.

Pandemia e koronavirusit, megjithatë, kishte zbulime në shumë fusha të ndryshme që frymëzuan momente magjepsëse dhe çudie në këtë vit të trazuar.

Ndërsa 2020 mbyllet, këtu është një përmbledhje e disa prej gjetjeve më interesante që mund të keni humbur.

Njerëzit e lashtë: Kafka, çamçakëz dhe një Picasso parahistorike

Kafka më e vjetër e një Homo erectus u gjet në copa në vendin arkeologjik Drimolen, pak jashtë Johanesburgut, Afrika e Jugut.  Ajo i përkiste një fëmije të vogël, vetëm rreth 2 ose 3 vjeç dhe datohej midis 1,95 dhe 2,04 milionë vjet më parë.

Një copë çamçakëz i epokës së vonë të gurit ishte, gjithashtu, një histori të jashtëzakonshme dhe, sipas gjenetistëve, u përtyp për herë të fundit nga një vajzë, e cila jetoi 5700 vjet më parë në atë që tani është Danimarka.

Një copë e vogël litari e gjetur në një shpellë të Francës, rreth 41000 deri 52000-vjeçare, minoi më tej idenë se Neandertalët ishin nga pikëpamja konjitive inferiore ndaj Homo sapiens: ata zotëronin konceptet themelore të matematikës.

Arti më i vjetër shkëmbor i krijuar nga njeriu, u gjet në Indonezi dhe përshkruan një skenë gjuetie dhe, sipas ekspertëve, ndryshoi pikëpamjen tonë për njohjen e hershme njerëzore.

Dinosaurët, kafshët e çmendura dhe jeta tjetër antike

Vakti i fundit i ngrënë nga një dinosaur pak para se të vdiste, i ruajtur në detaje në një fosil unik.

E quajtur “kafsha e tërbuar”, zbulimi i Adalatherium, ishte gjitari më i çuditshëm i njohur ndonjëherë, i gjallë ose i zhdukur.

Shkencëtarët zbulojnë prova të paraardhësit më të vjetër në pemën familjare, që përfshin njerëzit dhe shumicën e kafshëve, një krijesë e ngjashme me krimbat, në madhësinë e një kokrre orizi, që u zbulua në Australinë e Jugut dhe që ka jetuar 555 milionë vjet më parë.

Bota natyrale: Pluhur antik yjesh dhe një gumë koralore e lartë

Pesëdhjetë vjet më parë, një meteorit ra në Tokë, në Australi, duke mbajtur me vete një mostër të rrallë nga hapësira ndëryjore. Një analizë e meteoritit e botuar në janar zbuloi pluhurin e yndyrës që u formua midis 5 deri në 7 miliardë vjet më parë. Kjo e bëri meteorin dhe pluhurin e tij materialin më të vjetër të ngurtë të zbuluar ndonjëherë në Tokë. Dielli ynë është rreth 4.6 miliardë vjet i vjetër, që do të thotë se ky pluhur i egër ekzistonte shumë kohë para se dielli ose sistemi ynë diellor të ishin realitet.

Shkencëtarët australianë bënë një gjetje tjetër mahnitëse në tetor. Ndërsa hartonin dyshemenë e detit në brigjet e Veriut Queensland, një ekip nga Schmidt Ocean Institute u ndesh me një gumë të re vertikale koralesh në ujërat me përmasa 500 metra e lartë më e gjatë se disa nga rrokaqiejt më të lartë në botë. Është e para "gumë e shkëputur" që zbulohet në thellësitë e oqeanit në mbi 120 vjet.

Zbulime të rëndësishme janë bërë në Siberi vitet e fundit pasi temperaturat e ngrohta kanë shkaktuar shkrirjen e përhershme të akullit, duke zbuluar mamutë, rinocerontë të leshta dhe krijesa të tjera.

Histori: Zërat nga të vdekurit

Në vitin 2020, shkencëtarët gjetën një mënyrë që ne të dëgjonim zërin e një prifti egjiptian i cili vdiq mbi 3000 vjet më parë. Studiuesit në Mbretërinë e Bashkuar ri-krijuan tingullin duke shtypur 3D një kuti zëri pasi skanuan mbetjet e mumifikuara të priftit. Ekipi ishte në gjendje të riprodhonte me saktësi një tingull të vetëm, i cili tingëllon pak si një "meh" i gjatë, i acaruar pa "m"./Motilokal.com