Përhapja e shpejtë e mutacionit të ri të koronavirusit, ka shkaktuar shqetësim të madh tek ekspertët e shëndetësisë, kjo për shkallën e lartë të transmetueshmërisë së virusit.  Ekspertët e shëndetësisë besojnë se virusi i ri është deri në 70%  më i transmetueshëm se versioni fillestar.

Por ekspertët nuk ngurojnë të theksojnë se mutacioni i virusit është normal, por ky mutacion i ri është ndjeshëm më infektues. Atëherë, si ka kaluar nga mos ekzistenca në formën më të zakonshme të virusit në pjesë të Anglisë për disa muaj?

Mbretëria e Bashkuar, ku edhe është zbuluar varianti i ri, ka vendosur masa të ashpra izolimi dhe ka lëshuar urdhra për qëndrim në shtëpi, ndërsa shumë vende të tjera i kanë ndaluar fluturimet prej atje.

A është shqetësues ky variant i ri?

Tri gjëra po vijnë së bashku që do të thotë se po tërheq vëmendjen:

Po zëvendëson me shpejtësi versionet e tjera të virusit

Ka mutacione që prekin një pjesë të virusit që ka të ngjarë të jetë e rëndësishme

Disa nga ato mutacione tashmë janë treguar në laborator për të rritur aftësinë e virusit për të infektuar qelizat

Të gjitha këto bashkohen për të ndërtuar një rast për një virus që mund të përhapet më lehtë.

Por tashmë justifikimi për kufizimet e nivelit të katërt është pjesërisht për të zvogëluar përhapjen e variantit.

"Kërkohen eksperimente laboratorike, por a doni të prisni javë ose muaj [për të parë rezultatet dhe për të marrë masa për të kufizuar përhapjen]? Ndoshta jo në këto rrethana", i tha Prof Nick Loman, nga Konsorciumi COVID-19 Genomics në Mbretërinë e Bashkuar.

Sa shpejt po përhapet virusi?

Mutacioni i ri është zbuluar për herë të parë në shtator. Në nëntor, rreth një e katërta e rasteve në Londër ishin  pikërisht të këtij varianti dhe në mes të dhjetorit gati dy të tretat e rasteve. Duke marrë shkas nga të dhënat matematikore, Kryeministri Boris Johnson deklaroi se varianti ri mund të jetë deri në 70% më i transmetueshëm. Për herë të parë  këto të dhëna u bënë publike nga Dr Erik Volz, nga Imperial College London.

Gjatë fjalimit ai tha: "është me të vërtetë shumë herët për të thënë ... por nga ajo që ne shohim deri më tani është se ai po përhapet shumë shpejt, më shpejt sesa varianti i mëparshëm, por është e rëndësishme të mbash një sy kjo".  Shkencëtarët, puna e të cilëve nuk është ende publike, kanë thënë shifra shumë më të larta dhe shumë më të ulëta se 70%.

Sa është përhapur?

Mendohet se varianti ose u shfaq në një pacient në Mbretërinë e Bashkuar ose ishte importuar nga një vend me një aftësi më të ulët për të monitoruar mutacionet e koronavirusit.

Varianti mund të gjendet në të gjithë Mbretërinë e Bashkuar, përveç Irlandës së Veriut, por është shumë i përqendruar në Londër, Jug-Lindje dhe Angli Lindore. Rastet diku tjetër në vend nuk duket se kanë marrë hov.

Të dhënat nga Nextstrain, i cili ka monitoruar kodet gjenetike të mostrave virale në të gjithë botën, sugjerojnë se rastet në Danimarkë dhe Australi kanë ardhur nga MB. Holanda gjithashtu ka raportuar raste.

Një variant i ngjashëm që është shfaqur në Afrikën e Jugut ndan disa nga të njëjtat mutacione, por duket se nuk ka lidhje me këtë.

A ka ndodhur një gjë e ngjashme më parë?

 Po. Virusi që u zbulua për herë të parë në Wuhan, Kinë nuk është i njëjti që do të gjeni në shumicën e cepave të botës. Mutacioni D614G u shfaq në Evropë në shkurt dhe u bë forma mbizotëruese e virusit. Një tjetër, i quajtur A222V, u përhap në të gjithë Evropën , kryesisht në pushimet verore.

Çfarë dimë për mutacionet e reja?

Një analizë fillestare e variantit të ri është botuar dhe identifikon 17 ndryshime potencialisht të rëndësishme.

Ka pasur ndryshime në proteinën spike - ky është çelësi që virusi përdor për të zhbllokuar hyrjen e qelizave të trupit tonë.

Një mutacion i quajtur N501Y ndryshon pjesën më të rëndësishme të kulmit, e njohur si "fusha e lidhjes së receptorëve".

Kjo është ajo ku piku krijon kontaktin e parë me sipërfaqen e qelizave të trupit tonë. Çdo ndryshim që e bën më të lehtë për të hyrë brenda virusit ka të ngjarë t'i japë asaj avantazh.

"Duket dhe mban erë si një përshtatje e rëndësishme", tha Prof Loman.

Mutacioni tjetër H69 / V70, është shfaqur disa herë më parë, madje edhe në vizon të infektuar. Prof Ravi Gupta në Universitetin e Kembrixhit ka sugjeruar që ky mutacion rrit infektivitetin dyfish në eksperimentet laboratorike.

Prof Gupta tha: "Ajo po përhapet me shpejtësi, kjo është ajo që shqetëson qeverinë, ne jemi të shqetësuar, shumica e shkencëtarëve janë të shqetësuar."

Nga ka ardhur?

Varianti  i ri ka një shkallë të lartë mutacioni.  Shpjegimi më i mundshëm është se varianti  i ri është shfaqur në një pacient me një sistem imunitar të dobësuar  i cili nuk ishte në gjendje të mposhtte virusin. Në vend të saj, trupi i tyre u bë një terren shumimi për virusin që të shndërrohej.

A e bën kjo COVID-19 më vdekjeprurës?

Nuk ka asnjë provë që sugjeron se po, edhe pse kjo do të duhet të monitorohet. Megjithatë rritja e transmetimit do të ishte e mjaftueshme për të shkaktuar tejmbushje të spitaleve.

A do të funksionojnë vaksinat kundër variantit të ri?

Me shumë mundësi që po, por ende nuk mund të thuhet me siguri.

Të tre vaksinat kryesore ndihmojnë në krijimin e një përgjigje imunitare ndaj virusit dominues, por për versionin e ri ka ende shumë pikëpyetje.

Vaksinat trajnojnë sistemin imunitar për të sulmuar disa pjesë të virusit, kështu që edhe pse një pjesë ka ndryshuar,  ato duhet të funksionojnë ende. Ky mund të jetë elementi më shqetësues i asaj që po ndodh. Ky variant tregon se virusi po vazhdon të përshtatet pasi infekton gjithnjë e më shumë prej nesh. Kjo do të na vinte në një pozitë të ngjashme me gripin, ku vaksinat duhet të azhurnohen rregullisht. Për fat të mirë, vaksinat që kemi janë shumë të lehta për tu rregulluar./Motilokal.com