Malet janë shtëpia e 15 për qind e popullsisë së botës dhe strehojnë rreth gjysmën e pikave të nxehta të biodiversitetit në botë. Ato sigurojnë ujë të ëmbël për jetën e përditshme për gjysmën e njerëzimit. Ruajtja e tyre është një faktor kryesor për zhvillimin e qëndrueshëm dhe është pjesë e qëllimit 15 të Zhvillimit të Qëndrueshëm.

Fatkeqësisht, malet janë nën kërcënim nga ndryshimet klimatike dhe shpyllëzimi. Ndërsa klima globale vazhdon të ngrohë, njerëzit e maleve - disa nga më të varfërit në botë - përballen me beteja edhe më të mëdha për të mbijetuar. Temperaturat në rritje gjithashtu nënkuptojnë që akullnajat e maleve po shkrihen me ritme të papara, duke ndikuar në furnizimet me ujë të ëmbël për miliona njerëz.

Ky problem na prek të gjithëve. Ne duhet të zvogëlojmë emetimet e karbonit dhe të kujdesemi për këto thesare natyrore.

Vëmendja gjithnjë e më e madhe për rëndësinë e maleve bëri që OKB të shpallte në 2002 Vitin Ndërkombëtar të Maleve. Dita e parë ndërkombëtare u festua për herë të parë vitin pasardhës, 2003.

Rrënjët e saj datojnë që nga viti 1992, kur dokumenti "Menaxhimi i Ekosistemeve të Brishtë: Zhvillimi i Qëndrueshëm i Maleve" (i quajtur Kapitulli 13), u miratua si pjesë e planit të veprimit Agjenda 21 e Konferencës për Mjedisin dhe Zhvillimin.

Biodiversiteti malor është tema e Ditës Ndërkombëtare të Maleve të këtij viti, prandaj le të festojmë biodiversitetin e tyre të pasur, si dhe të adresojmë kërcënimet me të cilat përballen.

Malet duken të mëdha në disa nga peizazhet më spektakolare të botës. Topografia e tyre unike, zonat klimatike të kompresuara dhe izolimi i tyre kanë krijuar kushtet për një spektër të gjerë të formave të jetës.

Biodiversiteti përfshin shumëllojshmërinë e ekosistemeve, specieve dhe burimeve gjenetike, dhe malet kanë shumë varietete endemike. Topografia e diferencuar për sa i përket lartësisë, pjerrësisë dhe ekspozimit në male ofron mundësi për të rritur një larmi kulturash me vlerë të lartë, hortikulturës, bagëtisë dhe specieve pyjore.

Sidoqoftë, ndryshimi i klimës, praktikat e paqëndrueshme të bujqësisë, minierat komerciale, prerjet e pyjeve dhe gjuetia pa leje e bëjnë të gjithë një dëm të rëndë në biodiversitetin malor. Për më tepër, përdorimi i tokës dhe ndryshimi i mbulesës së tokës dhe katastrofat natyrore, përshpejtojnë humbjen e biodiversitetit dhe kontribuojnë në krijimin e një ambienti të brishtë për komunitetet malore.

Qëllimi 15 i Zhvillimit të Qëndrueshëm, i kushtohet ruajtjes së biodiversitetit të maleve duke marrë parasysh rëndësinë e tij globale.

Në Kosovë vazhdon shkatërrimi i maleve, ku druri shfrytëzohet si lëndë djegëse dhe burim i përfitimeve personale./Motilokal.com