Nga Tom Standage

Do ndiheni me fat? Numri 21 është i lidhur me fatin, rrezikun, shfrytëzimin e shanseve dhe rrokullisjen e zareve. Është mosha minimale në të cilën mund të hyni në një kazino në Amerikë dhe emri i një loje të njohur me letra, Blackjack, që janë të pëlqyera nga lojtarët.

Të gjitha këto duken çuditërisht të përshtatshme për një vit me një nivel pasigurie të pazakontë. “Çmimi i madh” që ofrohet është shansi për të vendosur nën kontroll pandeminë e koronavirusit. Por ndërkohë, rreziqet janë të shumta, mbi shëndetin, rimëkëmbjen ekonomike dhe stabilitetin shoqëror. Ndërsa afrohet viti 2021, ja cilat janë 10 tendencat që duhen pasur në vëmendje vitin e ardhshëm.

1. Lufton për vaksinat. Ndërsa vaksinat e para bëhen të disponueshme në sasi, fokusi do të zhvendoset nga përpjekja heroike për zhvillimin e tyre në detyrën po aq shqetësuese të shpërndarjes së tyre. Diplomacia e vaksinave do të përplasjet brenda dhe midis vendeve, mbi atë se kush duhet t’i marrë ato dhe kur.

2. Një rimëkëmbje ekonomike e luhatshme. Ndërsa ekonomitë dalin nga pandemia, rimëkëmbja do të jetë e vështirë, pasi shpërthimet dhe goditjet lokale vijnë e shkojnë - dhe qeveritë nuk mund të ndihmojnë pafundësisht sipërmarrjet private që të ndihmojnë punëtorët që kanë humbur vendet e tyre të punës. Hendeku midis kompanive të forta dhe atyre të dobëta do të zgjerohet.

3. Dalja nga kaosi i ri botëror. Sa do të jetë në gjendje Joe Biden, presidenti i sapozgjedhur i SHBA-së, që të rregullojë një rend ndërkombëtar të bazuar në rregulla? Traktati i Klimës i Parisit, dhe marrëveshja bërthamore e Iranit, janë pikat nga duhet filluar kjo punë. Por dëmet e këtij rendi që para Donald Trumpit, do ta zgjasin përtej presidencës së tij.

4. Më shumë tensione SHBA-Kinë. Mos prisni që Z. Biden të anulojë luftën tregtare me Kinën. Në vend të kësaj, ai do të dëshirojë të rregullojë marrëdhëniet me aleatët për t'i zhvilluar ato në mënyrë më efektive. Shumë vende nga Afrika në Azinë Jug-Lindore po bëjnë çmos për të shmangur zgjedhjen e anëve kur tensioni rritet.

5. Kompani në vijën e frontit. Një front tjetër për konfliktin SHBA-Kinë janë kompanitë, dhe jo vetëm shembujt e dukshëm të Huawei dhe TikTok, pasi biznesi bëhet edhe më shumë një fushë beteje gjeopolitike. Përveç presionit nga lart, bosët e këtyre kompanive po përballen me presion nga poshtë, pasi punonjësit dhe klientët kërkojnë që ata të marrin një qasje ndaj ndryshimeve klimatike dhe drejtësisë sociale, ku politikanët kanë bërë shumë pak.

6. Pas zhvillimit të teknologjisë. Në vitin 2020 pandemia përshpejtoi përvetësimin e shumë sjelljeve teknologjike, nga video-konferenca dhe blerjet në internet te puna në distancë dhe mësimi në distancë. Në vitin 2021, do të bëhet më e qartë shkalla në të cilën këto ndryshime do të mbeten ose do të kthehen pas.

7. Një botë ku do lëvizet më pak. Turizmi do të tkurret dhe do të ndryshojë formën, me theks tek udhëtimet brenda vendit. Linjat ajrore, zinxhirët e rrjeteve hoteliere, dhe prodhuesit e avionëve do të hasin shumë vështirësi, ashtu si universitetet që mbështeten shumë tek studentët e huaj. Edhe shkëmbimi kulturor do të vuajë pasojat e pandemisë.

8. Një mundësi për ndryshimin e klimës. Kjo krizë shihet si një shans i artë për të ndërmarrë veprime energjike kundër ndryshimit të klimës, teksa qeveritë po investojnë gjithnjë e më shumë planet e gjelbra të rimëkëmbjes, për të krijuar vende të reja pune dhe për të ulur emetimet e gazrave të dëmshëm në atmosferë. Sa ambicioze do të jenë premtimet në këtë fushë në konferencën e OKB për klimën, që u shty këtë vit?

9. Viti i një déjà vu. Ky është vetëm një shembull se si mund të të jetë viti i ardhshëm në shumë aspekte, si një kapitull i dytë i vitit 2020, pasi ngjarjet përfshirë Olimpiadën, Dubai Expo, dhe shumë aktivitete të tjera politike, sportive dhe tregtare do të çelen një vit më vonë sesa ishin planifikuar. Por jo të gjithë ato do të kenë sukses.

10. Një thirrje zgjimi për rreziqe të tjera. Akademikët dhe analistët, shumë prej të cilëve kanë paralajmëruar për rrezikun e një pandemie për vite me radhë, do të përpiqen të shfrytëzojnë një dritare të ngushtë të mundësive për t'i bërë politikëbërësit të marrin më seriozisht rreziqe të tjera të neglizhuara, të tilla si rezistenca ndaj antibiotikëve dhe terrorizmi bërthamor. Uroj atyre fat.

Viti i ardhshëm premton të jetë veçanërisht i paparashikueshëm, duke pasur parasysh ndërveprimet midis pandemisë, një rimëkëmbje të pabarabartë ekonomike dhe gjeopolitikës së përçarë. Ky vullnet vjetor, shpresojmë që t'ju ndihmojë të përmirësoni shanset tuaja ndërsa gjurmoni rreziqet dhe mundësitë përpara./ The Economist/Motilokal.com