Shkencëtarët kanë zbuluar një molekulë jashtëzakonisht të rrallë të bazuar në karbon në atmosferën e hënës së Saturnit Titan që mund të ekzistojë vetëm në tokë në kushte laboratorike.

Grimca quhet ciklopropeniliden, ose C3H2, dhe është bërë nga karboni dhe hidrogjeni. Kjo molekulë e thjeshtë me bazë karboni mund të jetë një pararendëse që kontribuon në reaksione kimike që mund të krijojnë përbërje komplekse. Dhe këto përbërje mund të jenë baza për jetën e mundshme në Titan.

Molekula u vërejt për herë të parë ndërsa studiuesit përdorën teleskopin Atacama Large Millimeter (ALMA) në Kili.

Ciklopropenilidina reagon veçanërisht shpejt me molekulat e tjera, prandaj nuk është matur kurrë në atmosferën e një trupi qiellor.

Melissa Trainer, një astrobiologe e NASA Goddard, tha se Titani mund të jetë një vendi i ngjashëm nga përbërja kimike me Tokën e lashtë kur jeta sapo kishte nisur.

“Ne duhet të dimë se çfarë po ndodh në atmosferë për të kuptuar reaksionet kimike që çojnë molekulat organike komplekse të formohen dhe të bie shi në sipërfaqe”, tha ajo.

C3H2 është një “molekulë e vogël shumë e çuditshme” që nuk zgjat shumë jashtë një mjedisi të kontrolluar pasi që reagon shumë shpejt me molekulat e tjera dhe formon përbërje të tjera, por kur bëhet fjalë për Titanin, ai është shumë ndryshe nga hapësira ndëryjore – ai ka re hidrokarbure, liqene hidrokarbure dhe një atmosferë kryesisht azoti, me pak metan.

Deri më tani, ciklopropenilidina është zbuluar vetëm në retë molekulare të gazit dhe pluhurit, siç është Reja Molekulare Taurus në konstelacionin Demi, më shumë se 400 vite drite larg.

Por gjetja e tij në një atmosferë është një histori tjetër. Kjo molekulë mund të reagojë lehtë kur përplaset me të tjerët për të formuar diçka të re. Studiuesit ka të ngjarë të ishin në gjendje ta dallonin atë sepse po shikonin nëpër shtresat e sipërme të atmosferës së Titanit, ku molekula ka më pak gazra me të cilat mund të bashkëveprojë.

"Titani është unik në sistemin tonë diellor", tha Nixon. "Ka prova të jetë një thesar i molekulave të reja."

Molekulat e tilla si ciklopropenilideni dhe benzeni, i cili gjithashtu u gjet në titan, janë të rëndësishme për formimin e ADN-së dhe kështu krijimin e jetës.

Për të provuar zbulimin, shkencëtarët përdorën të dhëna që sonda Cassini kishte regjistruar. Ajo në fakt gjeti prova të një varianti të ngarkuar elektrikisht të molekulës, C3H3 +.

“Ne po përpiqemi të zbulojmë nëse titani është i banueshëm”, shpjegon ekspertja Rosaly Lopes nga Laboratori i Jet Propulsionit të NASA-s (JPL).

“Kjo është arsyeja pse ne duam të dimë se cilët përbërës të atmosferës arrijnë sipërfaqen e saj dhe cilat e bëjnë atë përmes shtresës së akullit deri në oqeanin poshtë”.

Zbulimi i ri i NASA-s vjen vetëm pak kohë pasi që agjencia e hapësirës konfirmoi zyrtarisht praninë e ujit të pijshëm në sipërfaqen e Hënës./Motilokal.com