Sipas një raport të publikuar të Mërkurën tregon se viti 2019 ishte viti më i nxehtë në ekstrem për klimën e Tokës.

Viti i kaluar regjistroi zjarre shkatërruese në Australi; rajone të mëdha duke përfshirë Evropën, Japoninë, Pakistanin dhe Indinë përjetuan valë vdekjeprurëse; gati 100 ciklone tropikale bën kërdi; akullnajat dhe akulli i detit vazhdon të shkrihet në nivele shqetësuese; dhe thatësira, përmbytjet shkatërruan të lashtat dhe infrastrukturën jetësore.

Ndër gjetjet kryesore të Gjendjes së Klimës në vitin 2019, botuar nga Shoqëria Meteorologjike Amerikane, ishte që viti 2019 ishte ndër vitet më të ngrohta në rekord, gazrat serë në atmosferën e Tokës janë në nivelet e tyre më të larta të regjistruara dhe kjo dekadë është më e nxehta që nga regjistrimet që filluan në mesin e viteve 1800.

"Çdo dekadë që nga viti 1980 ka qenë më e ngrohtë se dekadat e mëparshme, ku më e fundit (2010-2019) ishte rreth 0.2 °C më e ngrohtë se e kaluara (2000-2009)", thuhet në raport. "Shtytësi kryesor i ndryshmit të klimës është rritja e gazrave serrë".

Gjashtë vitet më të ngrohta në rekord janë regjistruar gjashtë vitet e fundit, që nga viti 2014.

2019 ishte midis tre viteve të nxehta që kur filluan regjistrimet në mesin e viteve 1800. Vetëm 2016, dhe për disa të dhëna 2015, ishin më të ngrohta se 2019-ta.

Temperaturat mesatare të sipërfaqes së detit në vitin 2019 ishin e dyta më e larta në rekord, tejkaluar vetëm në vitin 2016.

Nivelet e detit u rritën në një rekord të ri për tetë vite radhazi.

Temperaturat e ajrit sipërfaqësor për Arktikun ishin të dyta-t më të larta në 120 vjet të regjistrimeve. Në Antarktik, viti 2019 ishte viti i dytë më i ngrohtë për kontinentin që nga viti 1979.

Akullnajat vazhdojnë të shkrihen me një normë shqetësuese për vitin e 32-të.

Ndikimi i ngrohjes për shkak të përqendrimeve të gazit serë në atmosferë - përfshirë dioksidin e karbonit (CO2), metanit dhe oksidin e azotit - ishte 45% më i lartë se në vitin 1990, zbuluan studiuesit. Djegia e karburanteve fosile në makinat tona, aeroplanët dhe fabrikat çliron ndotjen e bllokimit të nxehtësisë në ajër, duke ngrohur planetin tonë.

Përqendrimet globale të dioksidit të karbonit, të cilat përfaqësojnë pjesën më të madhe të fuqisë së ngrohjes së gazrave, u rritën gjatë vitit 2010 në një rekord prej 409.8 pjesë për milion, zbuloi studimi. Kjo ishte "më e larta në rekordin modern të matjes 61-vjeçare, si dhe më e larta e matur ndonjëherë në rekordet e bërthamës së akullit që datojnë 800,000 vjet," thuhet në raport

Raporti u drejtua nga Qendrat Kombëtare e Oqeanisë dhe Atmosferës për Informim mbi Mjedisin dhe u bazua në kontributet e më shumë se 520 shkencëtarëve nga 60 vende. Raporti vjetor shpesh përshkruhet nga meteorologët si "fiziku vjetor i sistemit të klimës".

Robert Dunn, një nga redaktorët kryesorë të raportit nga Zyra e Mbretërisë së Bashkuar, tha në një deklaratë se, "Pikëpamja për vitin 2019 është që treguesit dhe vëzhgimet e klimës tregojnë se klima globale po vazhdon të ndryshojë me shpejtësi."

"Një numër i ngjarjeve ekstreme, të tilla si zjarret, valët e nxehtësisë dhe thatësirat, kanë të paktën një pjesë të rrënjës së tyre të lidhur me rritjen e temperaturës globale. Dhe sigurisht rritja e temperaturës globale është e lidhur me një tregues tjetër klimatik: rritja e vazhdueshme e emetimeve të gazrave serë, veçanërisht-dioksidi i karbonit, oksidi i azotit dhe metanit", tha Dunn.

Korriku i vitit 2019 ishte muaji më i nxehtë rekord në Tokë, thuhet në raport.

Vendet si Afrika, Evropa, Azia, Australia dhe Karaibet raportuan rekord të temperaturave të larta vjetore vitin e kaluar. Ishte aq e ngrohtë sa Belgjika dhe Holanda regjistruan temperatura deri në 40 °C.

Dunn tha se fillimi i këtij mijëvjeçari ka qenë më i ngrohtë se çdo periudhë tjetër që nga fillimi i Revolucionit Industrial.

"Temperatura mesatare globale është ndoshta indikatori më i thjeshtë i klimës përmes së cilit për të parë ndryshimet që ndodhin në klimën tonë. Viti 2019 ishte një nga tre vitet më të ngrohta në rekordin historik që daton nga viti 1850. Ai gjithashtu shënon fundin e një dekade në të cilën temperatura mesatare globale ishte rritur me 0.2 °C kur krahasohej me dekadën e mëparshme", tha ai.

Rritja e temperaturave të oqeanit kanë vazhduar të zvogëlojnë akullin e detit në nivele alarmante. Shkalla dhe madhësia e humbjes së shtresave të akullit në Groenlandë - e dyta më e madhe në botë - vitin e kaluar rivalizoi vitin 2012.

Shkencëtarët zbuluan se pas temperaturave rekord, Greenlanda humbi 197 miliardë ton akull - ekuivalent i rreth 80 milionë pishinave Olimpike not vetëm në korrik të vitit 2019.

Shkrirja e akullnajave dhe shtresave të akullit, së bashku me ngrohjen e oqeaneve, përbëjnë trendin e rritjes së niveleve globale të detit, thuhet në raport.

Në vitin 2019, nivelet e detit u ngritën në rekord për 27 vjet që nga fillimi i regjistrimeve satelitore, duke u ngritur rreth 3.4 inç, ose 87.6 milimetra, në atë kohë mbi mesataren e vitit 1993.

Raporti vjen ndërsa bota po lufton me pandeminë e koronavirusit, e cila po mposht shumë sisteme të kujdesit shëndetësor dhe po shkatërron ekonomitë në të gjithë botën.

Shkencëtarët kanë paralajmëruar vazhdimisht se ndikimet e krizës klimaterike në sistemet tona shëndetësore dhe ekonomitë do të jenë shumë më të rënda nëse lihen të pa kontrolluar. Ekspertët thonë se pandemia ka mësime të vlefshme në përgatitjen e krizave të ardhshme, të tilla si veprimi i hershëm për të zbutur kundër ndikimeve klimatike, uljen e emetimeve, zhvillimin e teknologjisë së gjelbër dhe zbatimin e politikave efektive të klimës./Motilokal.com