Shkencëtarët kanë paralajmëruar se për shkak të ndryshimeve klimatike, ekziston mundësia që akullnaja Thwaites në pjesën perëndimore të Antarktidës, e konsideruar si më e rëndësishmja në botë, me shkrirjen e saj mund të shkaktojë rritjen e nivelit të ujërave në dete për gjysmë metri.
Ata i druhen se shkrirja e Thwaites do të ndikonte në lirimin e masave tjera të akullta në këtë zonë të Antarktidës, që mund të çojë në rritjen e nivelit të ujit deri në dy apo tre metra.
Sipas një studim të financuar nga NASA gjeti paqëndrueshmëri në akullnajën Thwaites që tregon se do të vije në një pikë kur ishte e pamundur të ndalohej që të rridhte në det dhe të shkaktonte një rritje prej 50 centimetra të nivelit të detit.
Akullnajat e tjera të Antarktikut ka të ngjarë të jenë probalisht të paqëndrueshme.
Nëse do të vihej deri në këtë pikë, pasojat do të ishin katastrofike dhe jo më kot shkencëtarët e kanë quajtur “Thwaites” si “akullin që sjell e fundit të botës”.
Në fillim të këtij viti, një ekip shkencëtarësh vëzhguan për herë të parë mbi praninë e ujit të ngrohtë në pikat kyçe të akullnajës, që shpjegon arsyen e shkrirjes.
Akullnaja Thwaites ka një sipërfaqe prej më shumë se 119.000 kilometra katrorë, apo përafërsisht sa Mbretëria e Bashkuar.
Shkrirja e akullit nga Thwaites që derdhet në detin Amundsen dhe përbën katër për qind të rritjes globale të nivelit të detit, por shkencëtarët janë të shqetësuar me rritjen e temperaturave në botë.
“Një nga pyetjet më të shpeshta që shtrohet është se sa shpejtë Thwaites do të bëhet i paqëndrueshëm. Më duket që jemi buzë greminës. Ai është çelësi për akullnajat e tjera në pjesën perëndimore të Antarktidës”, deklaron Paul Cutler, drejtor i programit që analizon akullnajat në këtë rajon.
Antarktida ka 90 për qind të akullit në planetin Tokë, e në për dallim nga Arktiku pjesa më e madhe e masës së akullt gjendet në pjesën tokësore.
Trashësia mesatare e akullit është e thellë 2.5 kilometra. Në pikën e tij më të trashë, shtresa e akullit është pothuajse 4.8 kilometra e thellë.
Niveli aktual i detit është rreth 20 centimetra (gati 8 inç) mbi nivelet para-industriale dhe mund të shkaktojë përmbytje me rritjen e detit.
Planeti ynë vazhdon të ngrohet me shpejtësi dhe po e bën që niveli i detit të rritet në dy fronte. Temperaturat e ngrohta shkrijnë shtresat e akullit dhe akullnajat, duke bërë që balotazhi të rrjedhë në oqeane. Oqeanet gjithashtu thithin nxehtësinë e tepërt nga emetimet e gazrave serë dhe uji i ngrohtë zgjerohet, duke zënë më shumë hapësirë se uji i ftohtë.
Shkalla vjetore e rritjes së nivelit të detit është dyfishuar që nga viti 1990./Motilokal.com
