Shtatori i vitit 2026 ishte muaji i dytë më i ngrohtë i regjistruar ndonjëherë në nivel global, me temperaturat mesatare që arritën 1.63°C mbi nivelet paraindustriale. Sipas Shërbimit të Ndryshimeve Klimatike Kopernikus (C3S), të zbatuar nga Qendra Evropiane për Parashikime të Motit Afatmesëm (ECMWF), ky ishte muaji i dytë radhazi i vitit 2026 kur temperaturat globale tejkaluan pragun prej 1.5°C mbi nivelet paraindustriale.
Një tjetër tregues i ngrohjes së planetit ishte temperatura mesatare e sipërfaqes së detit në zonën ndërmjet 60 gradëve gjerësi jugore dhe 60 gradëve gjerësi veriore, e cila arriti nivelin më të lartë të regjistruar ndonjëherë për muajin shtator. Ndërkohë, kushtet e El Niño-s në Oqeanin Paqësor vazhduan të forcohen, duke rritur mundësinë e zhvillimit të një prej episodeve më të fuqishme të këtij fenomeni.
Evropa përjetoi një tjetër muaj me temperatura të larta dhe thatësirë.
Shtatori ishte i treti më i ngrohtë i regjistruar ndonjëherë për Evropën në tërësi, ndërsa Evropa Perëndimore shënoi shtatorin më të ngrohtë të regjistruar së bashku me një tjetër vit. Kushtet e thata vijuan në pjesën më të madhe të Evropës Perëndimore dhe Qendrore, si dhe në disa zona të Evropës Lindore, ku thatësira u përkeqësua në krahasim me muajin gusht.
Mungesa e reshjeve u reflektua edhe në nivelet e ulëta të lumenjve. Në disa pjesë të lumenjve Rini, Danub, Vistula dhe Garonne-Dordogne u regjistruan prurje rekord të ulëta për muajin shtator. Kjo situatë shkaktoi vështirësi në lundrimin lumor, furnizimin me ujë dhe veprimtarinë bujqësore në disa vende evropiane.
Reshjet e regjistruara drejt fundit të muajit sollën lehtësim në disa prej zonave të prekura nga thatësira, por në pjesë të Francës dhe Spanjës ato shkaktuan edhe përmbytje. Në të kundërt, kushte më të lagështa se mesatarja u regjistruan në disa rajone të Evropës Veriore dhe Verilindore, si dhe në Turqi.
Thatësira dhe reshje të shumta në rajone të ndryshme të botës.
Jashtë Evropës, kushtet më të thata se mesatarja përfshinë pjesë të mëdha të Amerikës së Veriut, Magrebit, Bririt të Afrikës, Siberisë, Azisë Qendrore, Pakistanit, Kinës, Amerikës së Jugut dhe Australisë Juglindore.
Ndërkohë, reshje më të shumta se mesatarja u regjistruan në pjesë të mëdha të Shteteve të Bashkuara dhe Kanadasë, në disa rajone të Rusisë veriore, Azisë Qendrore, Kinës lindore, Japonisë, Kilit, Argjentinës jugore, Brazilit juglindor, Afrikës jugore dhe Australisë perëndimore. Në disa prej këtyre zonave, reshjet intensive shkaktuan përmbytje.
Akulli detar në Arktik dhe Antarktidë, nën mesataren.
Në Arktik, shtrirja ditore e akullit detar arriti minimumin vjetor të verës, duke u renditur si e 14-ta më e ulët në të dhënat satelitore. Shtrirja mesatare mujore ishte rreth 10% nën mesataren, duke u renditur e 16-ta më e ulët për muajin shtator.
Situata ishte gjithashtu shqetësuese rreth Antarktidës, ku shtrirja e akullit detar arriti maksimumin vjetor të dimrit, por ky ishte maksimumi i tretë më i ulët i regjistruar nga satelitët. Mesatarja mujore ishte rreth 6% nën nivelin mesatar për shtatorin.
Të dhënat e shtatorit 2026 evidentojnë vazhdimin e temperaturave të larta globale, ndryshimet në modelet e reshjeve dhe pakësimin e akullit detar në rajonet polare, duke nxjerrë në pah ndikimet e vazhdueshme të ndryshimeve klimatike në pjesë të ndryshme të planetit.
/Motilokal.com
