Pandemia që vrau 50 milionë njerëz

Pandemia që vrau 50 milionë njerëz

Në vitin 1918, vlerësohet se rreth 500 milionë njerëz - ose rreth një e treta e popullsisë së botës – u preken nga gripi, i njohur ndryshe në atë kohë si "Gripi Spanjoll".

Ishte shpërthimi më vdekjeprurës i gripit në historinë e njerëzimit, duke regjistruar rreth 50 milionë deri 100 milionë viktima në mbarë botën. Vetëm në Shtetet e Bashkuara, 675,000 vdiqën dhe jetëgjatësia mesatare ra me rreth 12 vjet midis 1917-1918.

Virusi u përhap shpejt për shkak të Luftës së Parë Botërore, ku ushtarë kalonin sëmundjen te njëri-tjetri në lagjet e afërta që më pas udhëtonin larg e gjerë, duke përhapur sëmundjen në të gjithë botën. Në atë kohë nuk kishte vaksinë për t’u mbrojtur kundër infeksionit (vaksina e parë e licencuar e gripit nuk u shfaq në SHBA deri në vitet 1940) dhe nuk kishte asnjë ilaç antiviral për ta trajtuar një të infektuar.

E tëra ato që njerëzit mund të bënin për të provuar të mos u infektonin nga sëmundja ishte të lanin duart, të izoloheshin, të shmangnin mjediset publike dhe të karantonin tashmë të sëmurët. Qytetarëve u dha urdhër që të vishnin maska për të parandaluar përhapjen e sëmundjes, dhe shumë shkolla, teatro dhe biznese u mbyllën.

Vala e parë e përhapjes së pandemisë ishte në vitin 1918 në pranverë dhe u konsiderua relativisht e butë, por më vonë atë vjeshtë, u godit nga një valë e dytë, shumë më vdekjeprurëse. Disa viktima vdiqën brenda orëve ose ditëve të shfaqjes së simptomave. Spitalet u bënë aq të mbingarkuara me pacientë sa që shkollat, shtëpitë private dhe ndërtesat e tjera duhej të shndërroheshin në zëvendësues të urgjencës. Kishte gjithashtu mungesë të mjekëve për shkak të luftës, kështu që studentët e mjekësisë nganjëherë bënin përpjekje për të trajtuar pacientët. Në disa vende, aq shumë njerëz u sëmurën sa nuk kishte fermerë të mjaftueshëm për të korrur të lashtat ose punëtorë të mjaftueshëm për të mbledhur mbeturina dhe dërguar postën.

Sot, sipas Qendrave për Kontrollin e Sëmundjeve (CDC), shkencëtarët tani e dinë që pandemia e gripit të vitit 1918 ishte shkaktuar nga virusi H1N1. Ndërsa epidemia vdiq dhe përfundoi në verën e vitit 1919, i njëjti virus H1N1 vazhdoi të kthehej sezonalisht për rreth 38 vjet, dhe, sipas një studimi për Sëmundjen Infektive të Emergjencës, të gjitha pandemitë e influencës A që nga viti 1918 janë shkaktuar nga pasardhësit (ose versionet e mutuara) të të njëjtit virus të 1918-ës.

Ka pasur pandemi të tjera të gripit që nga viti 1918, por asnjëra nuk ka qenë aq vdekjeprurëse. Kjo pjesërisht për shkak të faktit se ka pasur përparime të mëdha në të kuptuarit dhe trajtimin tonë të gripit.

Tani ekziston një sistem global i mbikëqyrjes së gripit që përfshin 114 vende. Vaksinat e gripit sezonal janë gjithashtu të disponueshme çdo vit për të ndihmuar në mbrojtjen e njerëzve nga sëmundja dhe ka ilaçe antivirale e të disponueshme për trajtim. Ekzistojnë gjithashtu antibiotikë për të ndihmuar në trajtimin e infeksioneve sekondare, siç është pneumonia.

Ende, sipas Organizatës Botërore të Shëndetit, gripi sezonal akoma prek rëndë tre deri në pesë milion njerëz në vit dhe vret midis 290,000 dhe 650,000 në të gjithë botën. Kjo është arsyeja pse është shumë e rëndësishme të merrni vaksinën çdo vit dhe të ndërmerrni hapa të tjerë - si të qëndroni në shtëpi nga puna kur jeni i sëmurë - për të ndihmuar në minimizimin e rrezikut të përhapjes së sëmundjes tek të tjerët./Motilokal.com