Shkatërrimi i jetës së egër dhe kriza e klimës po e ndëshkon njerëzimin, me COVID-19 e që është një 'goditje paralajmëruese', thonë ekspertët

Natyra po na dërgon një mesazh me pandeminë e koronavirusit dhe krizën e vazhdueshme të klimës, sipas shefes së mjedisit të Kombeve të Bashkuara (KB), Inger Andersen.

Andersen tha që njerëzimi po i bënte presione të tepërta botës natyrore me pasoja të dëmshme dhe paralajmëroi që të mos kujdesesh për planetin do të thotë të mos kujdesesh për veten.

Shkencëtarët kryesorë thanë gjithashtu se shpërthimi COVID-19 ishte një "goditje e qartë paralajmëruese", duke pasur parasysh se sëmundje shumë më vdekjeprurëse ekzistonin në jetën e egër, dhe se civilizimi i sotëm "po luante me zjarrin". Ata thanë se ishte pothuajse gjithmonë sjellja njerëzore që bëri që sëmundjet të përhapen tek njerëzit, shkruan The Guardian.

Për të parandaluar shpërthime të mëtejshme, thonë ekspertët, si ngrohja globale ashtu edhe shkatërrimi i botës natyrore për bujqësi, minierat dhe ndërtimi i banesave duhet të mbarojnë, pasi që të dyja e shtyjnë jetën e egër në kontakt me njerëzit.

Ata gjithashtu u kërkuan autoriteteve t'i jepnin fund tregjeve të kafshëve të gjalla - të cilat ata e quanin "gotë ideale për përzierje" për sëmundjet - dhe tregtinë e paligjshme globale të kafshëve.

Andersen tha se prioritet i menjëhershme është mbrojtja e njerëzve nga koronavirusi dhe parandalimi i përhapjes së tij. "Por përgjigjja jonë afatgjatë duhet të trajtojë humbjen e habitatit dhe biodiversitetit", shtoi ajo.

"Asnjëherë më parë nuk kanë ekzistuar kaq shumë mundësi që patogjenët të kalojnë nga kafshët e egra dhe ato shtëpiake te njerëzit", i tha ajo The Guardian, duke sqaruar se 75% e të gjitha sëmundjeve infektive që shfaqen vijnë nga jeta e egër.

"Erozioni ynë i vazhdueshëm i hapësirave të egra na ka sjellë në mënyrë të pakëndshme pranë kafshëve dhe bimëve që kanë sëmundje që mund të barten te njerëzit", u shpreh ajo.

Ajo gjithashtu vuri në dukje ndikime të tjera mjedisore, të tilla si zjarret e Australisë, regjistrimet rekorde të nxehtësisë dhe pushtimi i karkalecave në Kenia, e që ishte pushtimi më i keq në 70 vitet e fundit. "Në fund të ditës, [me] të gjitha këto ngjarje, natyra po na dërgon një mesazh", tha Andersen.

"Ka shumë presione në të njëjtën kohë në sistemet tona natyrore dhe diçka duhet të japë", shtoi ajo.

"Ne jemi të ndërlidhur ngushtë me natyrën, pavarësisht nëse na pëlqen apo jo. Nëse nuk kujdesemi për natyrën, nuk mund të kujdesemi për veten. Dhe ndërsa ne lëndojmë drejt një popullsie prej 10 miliardë njerëzve në këtë planet, ne duhet të hyjmë në këtë të ardhme të armatosur me natyrën si aleati ynë më i fortë", theksoi Andersen.

Përhapjet e sëmundjeve infektive tek njerëzit janë në rritje dhe në vitet e fundit ka pasur Ebola, gripi i shpendëve, sindromi i frymëmarrjes në Lindjen e Mesme (MERS), ethet e Rift Valley, sindromi i rëndë akut i frymëmarrjes (Sars), virusi i Nilit Perëndimor dhe virusi ZIKA të gjithë kalojnë nga kafshët te njerëzit.

"Shfaqja dhe përhapja e COVID-19 nuk ishte e parashikuar [në kuptimin që] do të kishte një shfaqje tjetër virale nga jeta e egër që do të ishte një kërcënim për shëndetin publik", tha Prof Andrew Cunningham, nga Shoqata Zoologjike e Londrës.

Cunningham tha se sëmundje të tjera nga jeta e egër kishin shkallë shumë më të larta të vdekshmërisë tek njerëzit, të tilla si 50% nga Ebola dhe 60% -75% nga virusi Nipah, të transmetuara nga lakuriqët në Azinë Jugore. "Megjithëse, nuk mund ta mendoni për momentin, me siguri kemi pasur pak fat me [COVID-19]", tha ai.

"Kështu që unë mendoj se duhet ta marrim këtë si një e shtënë paralajmëruese. Kjo është një hedhje e zare”, tha ai.

"Kjo është pothuajse gjithmonë një sjellje njerëzore që e shkakton atë dhe do të ketë më shumë në të ardhmen nëse nuk ndryshojmë", tha Cunningham.

“Kafshët janë transportuar në distanca të mëdha dhe janë mbajtur në kafaze. Ato janë të stresuar dhe ato pastaj sekretojnë çfarëdo patogjene që kanë në to", tha ai.

Kina ka ndaluar tregje të tilla, dhe Cunningham tha se kjo duhet të jetë e përhershme.

Aaron Bernstein, në Shkollën e Shëndetit Publik në Harvard të SHBA-ve, tha se shkatërrimi i vendeve natyrore e shtyn jetën e egër të jetojë afër njerëzve dhe se ndryshimi i klimës po detyron kafshët të lëvizin: "Kjo krijon një mundësi që patogjenët të futen lehtë në të."

"Ne kemi pasur SARS, MERS, COVID-19, HIV. Ne duhet të shohim se çfarë natyra po përpiqet të na tregojë këtu. Ne duhet të pranojmë se po luajmë me zjarr", tha ai.

“Ndarja e politikës shëndetësore dhe e mjedisit është një mashtrim i rrezikshëm. Shëndeti ynë varet plotësisht nga klima dhe organizmat e tjerë me të cilët ndajmë planetin."

Tregtia e paligjshme e kafshëve të egra miliardë dollarëshe është një pjesë tjetër e problemit, tha John Scanlon, ish sekretari i përgjithshëm i Konventës për Tregtinë Ndërkombëtare të Llojeve të Rrezikuar të Faunës së Egër dhe Florës.

"Vendet importuese duhet të krijojnë një detyrim të ri ligjor, të mbështetur nga sanksione penale, për një importues të kafshëve të egra që të dëshmojnë se ai është marrë me ligj sipas ligjeve kombëtare të vendit të burimit", tha ai.

Kriza e COVID-19 mund të sigurojë një mundësi për ndryshim, por Cunningham nuk është i bindur se do të ndodh: "Mendova se gjërat do të kishin ndryshuar pas SARS, që ishte një thirrje masive zgjimi - ndikimi më i madh ekonomik i çdo sëmundje që është shfaqur deri më tani", tha ai.

"Të gjithë ishin të pajtimit me këtë. Por ajo iku, për shkak të masave tona të kontrollit. Atëherë pati një psherëtimë të madhe dhe u kthye përsëri në biznes si zakonisht. Ne nuk mund të kthehemi në biznes si zakonisht."/The Guardian/Motilokal.com