Qendra e Tokës është pothuajse 6,400 kilometra nën këmbët tona. Për ta vënë këtë në kontekst, sipas revistës Smithsonian Magazine, gjeologëve iu deshën gati 20 vjet për të arritur deri këtu, pjesa më e thellë që njerëzit kanë shpuar ndonjëherë është 12.2 kilometra poshtë.

Për fat të mirë, shkencëtarët nuk duhet të gërmojnë brenda planetit tonë për ta studiuar atë. Duke matur valët sizmike që udhëtojnë nëpër Tokë, studiuesit kanë zhvilluar një kuptim të fortë të strukturës së saj bazë të brendshme. Pra, çfarë ka brenda Tokës?

Planeti Tokë është i përbërë gjerësisht nga një kore, mantel dhe bërthamë. Korja pret të gjithë jetën e njohur, por është thjesht shtresa e jashtme e Tokës, që përbën vetëm 1% të vëllimit të përgjithshëm të planetit. Manteli, ose shtresa e mesme, përbën 84% të vëllimit të Tokës dhe shtresa më e brendshme, bërthama, përbën 15% të fundit, sipas Universitetit të Illinois Urbana-Champaign

Korja është e ndarë në kore oqeanike dhe kore kontinentale. Korja oqeanike është 5 deri në 10 km e trashë dhe e vendosur nën oqeane, ndërsa korja kontinentale është deri në 80 kilometra e trashë, sipas projektit Seismin në University College London .

Korja oqeanike është kryesisht shkëmb bazalt dhe është më e dendur se korja kontinentale, e cila është kryesisht granit. Pra, kur një pllakë oqeanike përplaset me një pllakë kontinentale, korja më e dendur oqeanike udhëton nën koren kontinentale, sipas Space.com. Ky proces kërkon një kohë të gjatë, por përfundimisht dërgon koren oqeanike poshtë në mantel me një shpejtësi prej 2 deri në 8 centimetra në vit, sipas Shërbimit Gjeologjik të SHBA-së.   

Manteli

Manteli nuk është i lëngshëm, por është më pak i ngurtë se korja oqeanike në fundosje, tha për Live Science Sunyoung Park, një asistente profesore që studion strukturën e brendshme të Tokës në Universitetin e Çikagos. "Në shkallën kohores gjeologjike, ai pothuajse po vepron si një lëng, megjithëse është shkëmb i fortë", tha ajo.

Manteli përbëhet nga minerale të ndryshme, por bridgmaniti është ndoshta më i bollshëm, vuri në dukje Park.

Kjo pjesë e Tokës shkon në një thellësi prej rreth 2,900 km, sipas projektit Seismin dhe ka një mantel të sipërm e një mantel të poshtëm. Temperatura e brendshme e Tokës rritet midis kufirit të mantelit të sipërm dhe pjesës së poshtme të mantelit të poshtëm, duke variuar nga rreth 1,000 deri në 3,700 gradë Celsius sipas Space.com.

Bërthama

Një det 2300 kilometra me hekur të shkrirë dhe nikel shënon fillimin e bërthamës së Tokës. Ky det i lëngshëm, i njohur si bërthama e jashtme, rrethon një top hekuri kryesisht të ngurtë, rreth 2,440 kilometra i gjerë, i quajtur bërthama e brendshme. Bërthama e jashtme e hekurit të lëngshëm rrotullohet rreth bërthamës së brendshme, duke i dhënë Tokës fushën e saj magnetike. 

Planeti ynë u formua rreth 4.6 miliardë vjet më parë dhe ndërsa ftohej, elementë më të rëndë si hekuri dhe nikeli migruan nga brenda për të krijuar bërthamën. Pjesa e brendshme e Tokës është ende duke u ftohur, dhe ndërsa e bën këtë, bërthama e brendshme vazhdon të formohet, tha Park.

"Ashtu si uji duke u bërë akull, hekuri po ngurtësohet dhe po bëhet bërthama e brendshme, kështu që bërthama e brendshme në fakt po rritet", theksoi Park. Por po rritet më ngadalë se thonjtë e njeriut, shtoi ajo.

Bërthama e brendshme është rreth 5,200 gradë Celsius, pothuajse aq e nxehtë sa sipërfaqja e diellit - por presioni i jashtëzakonshëm e mban atë kryesisht të fortë. Brenda bërthamës së brendshme është bërthama më e brendshme, një top metalik i ngurtë 725 kilometra i gjerë.

/Motilokal.com