Ky vit do të bëhet viti më i nxehtë i regjistruar ndonjëherë, me muajin e kaluar që ishte shtatori më i ngrohtë i regjistruar, sipas një raporti nga Shërbimi i Ndryshimeve Klimatike të Bashkimit Evropian (C3S).

Ai zbuloi se temperatura globale për periudhën janar-shtator 2023 ishte 0.52 gradë Celsius më e lartë se mesatarja. Ishte gjithashtu më nxehtë se nëntë muajt e parë të vitit më të ngrohtë kalendarik, 2016, me 0.05 C.

Temperatura mesatare globale deri më tani këtë vit është 1.40 gradë Celsius më e lartë se mesatarja paraindustriale midis viteve 1850 dhe 1900.

"Ndjenja e urgjencës për veprime ambicioze për klimën nuk ka qenë kurrë më kritike", tha Samantha Burgess, zëvendës drejtore e C3S, duke theksuar se publikimi i raportit vjen vetëm dy muaj përpara bisedimeve të OKB-së për klimën në Dubai.

Shkencëtarët thonë se ndryshimet klimatike të shkaktuara nga djegia e lëndëve djegëse fosile po e bëjnë motin ekstrem si valët e të nxehtit dhe stuhitë më intensive dhe të shpeshta.

Çfarë thotë raporti për shtatorin?

Sipas raportit, shtatori i vitit 2023 ishte shtatori më i ngrohtë i regjistruar. Temperatura mesatare e ajrit sipërfaqësor arriti në 16.38 gradë Celsius, që është 0.93 C mbi mesataren mujore gjatë viteve 1991-2020.

Është gjithashtu 0.5 gradë Celsius më i ngrohtë se shtatori i mëparshëm më i ngrohtë deri më sot, në 2020. Ai muaj ishte afërsisht 1.75 C më i ngrohtë se mesatarja e shtatorit të periudhës së referencës paraindustriale.

“Temperaturat e paprecedentë për kohën e vitit të vërejtura në shtator, pas një vere rekord, kanë thyer rekorde me një sasi të jashtëzakonshme”, tha Burgess.

Ajo e përshkroi muajin si "ekstrem", duke e vlerësuar atë për shtyrjen e vitit 2023 "në nderin e dyshimtë të vendit të parë, në rrugën e duhur për të qenë viti më i ngrohtë dhe rreth 1.4 gradë Celsius mbi temperaturat mesatare paraindustriale".

Në Evropë, muaji nuk ishte vetëm më i nxehti i regjistruar, por edhe ai me kushte "më të lagëta se mesatarja" përgjatë shumë pjesëve të bregut perëndimor të kontinentit, sipas raportit.

Ai përmendi reshjet ekstreme në Greqi, të lidhura me stuhinë Daniel. Stuhia shkaktoi gjithashtu përmbytje shkatërruese në Libi, duke vrarë mijëra dhe duke shkatërruar në masë të madhe qytetin e saj lindor Derna.

Zona të tjera të prekura nga shirat në Evropë përfshijnë Gadishullin Iberik perëndimor, Irlandën, Britaninë veriore dhe Skandinavinë.

Përtej Evropës, vendet e Amerikës Latine të Brazilit dhe Kilit gjithashtu përjetuan atë që raporti thoshte se ishin "ngjarje ekstreme të reshjeve", në rajonet jugore të vendeve.

C3S zbatohet nga Qendra Evropiane për Parashikimet e Motit me Distanca të Mesme në emër të Komisionit Evropian. Ai financohet nga BE.

Shërbimi tha se gjetjet bazohen të gjitha në analizat e krijuara nga kompjuteri, duke përdorur matje nga satelitët, anijet, avionët dhe stacionet e motit në mbarë botën.

/Motilokal.com