Bota mund të përballet me një El Niño ekstrem këtë vit. Termi i referohet një fenomeni global të motit ku ujërat në Oqeanin Paqësor bëhen shumë më të ngrohtë se mesatarja.
Sipas analizave të reja nga Byroja e Meteorologjisë së Australisë, shtatë modele të ndryshme parashikuese sugjerojnë se temperaturat e sipërfaqes së detit do të kalojnë pragun e El Niño deri në gusht.
"Ka afërsisht një shans 50 për qind të El Niño në 2023", paralajmëron BOM.
Ngjarja klimatike mund të ketë efekte drastike nga valët e të nxehtit deri te stuhitë më të forta.
Ja se si shkencëtarët e klimës parashikojnë se El Niño do të ndikojë në temperaturat globale, motin dhe jetën detare.
Çfarë është El Niño?
Ngjarja klimatike El Niño është përgjegjëse për rritjen e temperaturave globale dhe përkeqësimin e ngjarjeve ekstreme të motit.
Shkaktohet nga temperaturat e oqeanit dhe erërat në Paqësor që luhaten midis ngrohjes së El Niño dhe ftohjes së La Niña.
Ky vit tashmë parashikohet të jetë më i nxehtë se 2022 dhe viti i pestë ose i gjashtë më i nxehtë në histori.
Efektet e El Niño duhen muaj që të ndihen dhe mund të nënkuptojnë se viti 2024 thyen rekorde të temperaturës.
Si ndikon El Niño në mot?
El Niño shtyn ujin e ngrohtë në Oqeanin Paqësor drejt lindjes, duke bërë që rrymat atmosferike të Paqësorit të lëvizin në jug të pozicionit të saj neutral.
Kjo prodhon mot më të thatë dhe më të ngrohtë në SHBA-në veriore me reshje intensive e përmbytje në Bregun e Gjirit të SHBA-së dhe në juglindje.
Në Evropë, mund të çojë në dimër më të ftohtë dhe më të thatë në veri dhe dimër më të lagësht në jug.
Gjatë fenomenit, temperatura globale rritet me rreth 0.2 gradë Celsius, sipas Administratës Kombëtare të Oqeanit dhe Atmosferës (NOAA).
Kjo mund të nënkuptojë thyerjen e kufirit vendimtar të ngrohjes globale prej 1.5 gradë Celsius.
"Probabiliteti për të patur vitin e parë në 1.5 gradë Celsius në periudhën e ardhshme pesëvjeçare tani është rreth 50:50", i tha Guardian profesori Adam Scaife në Zyrën Met në Mbretërinë e Bashkuar.
Si rezultat, bota do të përballet me valë të nxehta më intensive, sezone të nxehta të zgjatura dhe stuhi më të fuqishme.
Indonezia dhe Australia ka të ngjarë të përjetojnë mot më të nxehtë dhe më të thatë me një mundësi më të madhe për zjarre.
Musonet në Indi dhe shirat në Afrikën e Jugut mund të reduktohen ndërsa Afrika Lindore mund të ketë më shumë shira dhe përmbytje.
El Niño gjithashtu rrit aktivitetin e uraganeve në Paqësor që do të thotë se vende si Hawaii do të jenë në rrezik të cikloneve tropikale.
Si ndikon El Niño në jetën detare?
El Niño gjithashtu rrezikon jetën detare përgjatë bregut të Paqësorit. Në kushte normale, një fenomen i njohur si 'ngritje' sjell ujë të freskët dhe të pasur me lëndë ushqyese nga thellësitë e oqeanit.
Kur ndodh El Niño, ky proces shtypet ose ndalet plotësisht. Kjo do të thotë më pak fitoplankton përgjatë bregdetit duke rezultuar në më pak ushqim për peshq të caktuar.
Në mars, shkencëtarët zbuluan se temperaturat globale të sipërfaqes së detit ishin në një rekord të lartë. El Niño ka të ngjarë të përkeqësojë situatën.
Uji më i ngrohtë shkakton zbardhjen e shkëmbinjve koralorë duke i lënë ata në rrezik më të madh të urisë.
/Motilokal.com
